آپراکسی را بیشتر بشناسید | بیماری

 

 از آسیب آپراکسی چه میدونید شکلای جور واجور اونو می شناسین و با علل ایجادکننده اون اشنایی دارین ؟چیجوری می تونین از بروز اون پیشگیری کرد و بهترین روشای درمانی واسه اون کدوما هستن؟

در آپراکسی مغز آسیب می بینه و فرد توانایی برنامه ریزی و هماهنگی واسه حرکت عضله رو ندارن و افراد گرفتار نمی تونن حرکات ارادی و خاص رو بکنن حتی با اینحال که ماهیچه ها یا عضلاتشون سالم باشه .

 مغز آدم مرکز دستگاه عصبی است .دستگاه عصبی یا سیستم عصبی (Nervous System) در بدن جانداران به هماهنگی فعالیت ماهیچه ها پرداخته و اندامای جورواجور رو تحت نظارت درآورده س . اینطوری دستگاه عصبی، با ساختار و کار خاص ای که داره، در جهت ایجاد هماهنگی بین اعمال سلولا و اندامای جور واجور بدن فرق و تکامل پیدا کرده.

آپراکسی چیه ؟
در آپراکسی مغز آسیب می بینه و فرد توانایی برنامه ریزی و هماهنگی واسه حرکت عضله رو ندارن و افراد گرفتار نمی تونن حرکات ارادی و خاص رو بکنن حتی با اینحال که ماهیچه ها یا عضلاتشون سالم باشه .

شکلای جور واجور آپراکسی
آپراکسی می تونه در شکلای جور واجور مختلفی بروز کنه :
۱)آپراکسی اندام

۲) آپراکسی دهانی

۱)آپراکسی اندام
افراد دارای این مشکل نمی تونن اندامی رو به صورت ارادی و از قصد حرکت بدن .

۲)آپراکسی دهانی
افراد گرفتار به این نوع آپراکسی قادر به انجام حرکات داوطلبانه و ارادی خاص (حرکات مربوط به عضلات صورت ) نیستن، مثلا نمی تونن فوت کنن یا زبون رو بالا، پایین، چپ ، راست ، عقب یا جلو به صورت ارادی ببرن .

آپراکسی گفتار :

آپراکسی گفتار یه جور مشکل در گفتاره طوریکه شخص توان درست و محکم صحبت کردن رو نداره که این مشکل به وجود اومده به وسیله ضعف یا ناتوانی ماهیچه های گفتاری نمی شه ( ماهیچه های صورت ، زبون و لبا ) شدت این مشکل می تونه در محدوده ملایم تا شدید باشه .

شکلای جور واجور آپراکسیای گفتاری ( طبق زمان بروز اون) :
۱) آپراکسی اکتسابی بزرگسالان

۲) آپراکسی دوران کودکی (DAS)

آپراکسی اکتسابی :
در همه سنین می تونه اتفاق بیفته ولی معمولا در بزرگسالان پیدا میشه و این وضعیت باعث می شه مهارتای گفتاری رو از دست بده . در این نوع آپراکسی فرد گرفتار می دونه که چی رو می خواد بگه ولی مغز اونا به سختی دستور واسه هماهنگی عضلات مربوطه رو میده.

آپراکسی دوران کودکی DAS (آپراکسی رشدی )
از هنگام تولد مشاهده می شه ،و این نوع آپراکسی با احتمال خیلی کم به تنهایی بروز میکنه. گسترش آپراکسی دوران کودکی در پسران بیشتر از دخترانه .

علائم آپراکسی گفتار
شکلای جور واجور علائم مربوط به گفتار که با آپراکسی در ارتباطه شامل موارد زیره :
۱) کم حرف بودن در دوران شیرخوارگی (غان و قون کم یا اصلا غان وقون ندارن) در اپراکسی دوران رشد .
۲) کلمات طولانی و پیچیده رو به سختی تلفظ می کنن : باغ باغبان
۳) تلاشای تکراری واسه تلفظ کلمات دراین افراد مشاهده میشه
۴) ترکیب صداها و تشکیل هجا واسه این افراد سخته و مدت طولانی بین کلمات و صداا مکث دارن .
۵) مشکل در خوندن و واسه کودکان مشکل در یادگیری و هجی کردن ، دارن.
۶) صداهای ساده رو با صداهای پیچیده جابه جا می کنن و صداهای سخت رو حذف می کنن (مثلاً صدای r یکی از صداهای سخته) حذف صداهای اول و آخر کلمات هم مشاهده می شه .
۷) در رابطه از اشکال غیر کلامی استفاده می کنن .
۸) خطاهای گفتاری اونا بی ثباته .
۹) زبون رو بهتر میفهمن نسبت به اینکه بتونن بگن.
۱۰) تکیه کلمات و آهنگ جملات رو ممکنه اشتباه به کار ببرن .
۱۱) حساسیت زیاد یا حساسیت خیلی کم در دهانشون دارن (مثلا مسواک زدن یا غذاهای ترد رو دوست ندارن یا اینکه وجود شی رو در داخل دهانشون حس نمی کنن .)

فرق آپراکسی دوران کودکی از آپراکسی اکتسابی
۱ ) آپراکسی دوران کودکی با آپراکسی دهانی معمولا همراه س
۲ ) آزمایش و خطا گفتارشون ( یعنی کلمات اشتباهشان رو اصلاح کنن )در آپراکسی دوران کودکی کمتر هست.
۳) کودک به خطاهای خود واقف نیس مگه کودکان بزرگتر که تحت برنامه گفتاردرمانی قرار گرفته باشن.
۴) در انجام حرکات ظریف مشکل دارن ، ممکنه ناتوانی در یادگیری هم در این کودکان وجود داشته باشه.

چه عواملی باعث به وجود اومدن آپراکسی گفتار می شه ؟
دلیل اون نامعلوم س با این حال بعضی از دلیلای احتمالی در یافته ها به دست اومده نشون میده آسیب مغزی به مناطقی از مغز که توانایی صحبت کردن رو کنترل می کنه باعث به وجود اومدن آپراکسی می شه و هم اینکه ضربه به سر ،سکته و تومور مغزی ، علل ژنتیکی (وراثتی) و سندرومی هم ممکنه از عللای احتمالی آپراکسی باشه.

درمان آپراکسی
آسیب شناسا گفتار و زبون (گفتار دکتر ) دهن و زبون ، لحن گفتاری(آهنگ جمله و تکیه کلمات) و تلفظ صداهای کلمات رو آزمایش میکنن و هم اینکه بررسی می کنن که فرد تا چه حد میتونه صداها و هجاا رو تولید کنه و بفهمه .
درمان فشرده به پیشرفت سریع تر کمک می کنه.

یکی از مهم ترین نکاتی که خونواده ها باید به خاطر داشته باشن

درمان آپراکسی نیازمند زمان و صبره افراد دارای مشکل آپراکسی گفتار نیاز به محیط حمایتی دارن تا احساس موفقیت و پیشرفت کنن .

نویسنده : غزاله براتزاده
زیر نظر : دکتر فرهاد ترابی نژاد ، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و دکترای تخصصی گفتار درمانی

سلامت نیوز: دلایل دچار شدن به آپراکسی گفتاری

منبع : دکتر سلام

منبع :

پاسخی بگذارید

بستن منو