آکرومگالی؛ بزرگی غیرعادی دست و پا | بیماری

آکرومگالی؛ بزرگی غیرعادی دست و پا

آکرومگالی یه نوع مشکل هورمونیه که در اثر ترشح زیادتر از اندازه هورمون رشد از غده هیپوفیز در دوران بزرگسالی (بعد از دوران بلوغ) ایجاد می شه.

آکرومگالی معمولا در افراد میانسال دیده می شه.

 

اگه هورمون رشد در کودکان که هنوز در حال رشد هستن (قبل از دوران بلوغ) به اندازه زیاد ترشح شه، باعث بروز آسیب ای به نام ژیگانتیسم (غول آسایی) می شه. این کودکان دچار رشد زیادتر از اندازه استخوانا و قدبلندی غیرعادی می شن.

 

به دلیل اینکه آکرومگالی در بین افراد شایع نیس و تغییرات جسمی در این مریضی کم کم و به آهستگی اتفاق می افته، نمیشه خیلی سریع اونو تشخیص داد، حتی بعضی وقتا تا چند سال این آسیب مشخص نمی شه.

 

اگه آکرومگالی فورا درمان نشه، می تونه منتهی به بروز بیماریای خطرناک و حتی مرگبار شه.

اما درمانای موجود واسه آکرومگالی، می تونه مشکلات اونو کم کنه و علائم شایع اونو که شامل بزرگی زیادتر از اندازه دست و پا و صورته، بهتر کنه.

 

علائم آکرومگالی

– یکی از علائم شایع آکرومگالی بزرگی دستا و پاهاست. این افراد نمی تونن انگشتر معمولی به دست کنن و کفش هاشون خیلی بزرگه.

 

– آکرومگالی باعث تغییرات کم کم چهره مانند جلو اومدن فک پایین و پیشونی، بزرگی بینی، پهن شدن لبا و فاصله بیشتر بین دندانا می شه.

به دلیل اینکه آکرومگالی به آهستگی پیشرفت می کنه، علائم اون ممکنه تا چند سال معلوم نشه. بعضی وقتا، افراد گرفتار با مقایسه عکس فعلی خود با عکسای قبلی، متوجه بروز این آسیب  در خودشون می شن.

در افراد بزرگسال، شایع ترین دلیل تولید زیادتر از اندازه هورمون رشد، وجود توموره

– صورت بزرگ و بزرگ

– افزایش تعریق و بوی بدن

– پوست بزرگ، چرب و کلفت

– منگوله پوستی (گوشت زائد برجسته و کوچیک روی پوست)

– خستگی و ضعف عضلات

– صدای کلفت و خشن به دلیل بزرگی تارهای صوتی و سینوسا

– خروپف شدید به دلیل انسداد مجرای تنفسی فوقانی

– آسیب بینایی چشم

سردرد

– زبون بزرگ

– درد و کاهش حرکت مفاصل بدن

– قاعدگی بی نظم در زنان

– مشکل نعوظ در مردان

بزرگی کبد، قلب، کلیه، طحال و بقیه اندامای بدن

– افزایش اندازه قفسه سینه (قفسه سینه بشکه ای)

 

چه موقع پیش دکتر بریم؟

اگه علائم مربوط به آکرومگالی رو در خودتون مشاهده کردین، پیش دکتر برید.

آکرومگالی معمولاً به آرومی پیشرفت می کنه و حتی افراد خونواده شما ممکنه در اول متوجه تغییرات کم کم بدن شما نگردند.

اما تشخیص به موقع و خیلی زود این مریضی مهمه تا مراقبتای مناسب رو دریافت کنین.

اگه آکرومگالی درمان نشه، منتهی به بروز مشکلات خطرناکی می شه.

 

دلیل آکرومگالی

آکرومگالی وقتی بروز می کنه که غده هیپوفیز مقادیر زیادی هورمون رشد در بدن تولید کنه.

 

غده هیپوفیز، غده ای کوچکه که در پایین مغز و پشت تیغه بینی واقع شده و تعدادی از هورمونای بدن رو تولید می کنه.

هورمون رشد نقش مهمی در کنترل رشد جسمی افراد داره.

 

وقتی که هورمون رشد مترشحه از غده هیپوفیز به وسیله جریان خون به کبد می رسه، باعث می شه کبد هورمونی به نام عامل رشد مشابه انسولین L (IGF-L) رو تولید کنه. IGF-L رشد استخوانا و بقیه بافتای بدن رو تحریک می کنه.

اگه غده هیپوفیز مقادیر زیادی هورمون رشد بسازه، در نتیجه مقادیر زیادی IGF-L تولید می شه. مقادیر زیاد IGF-L باعث رشد عجیب استخوانا و بافتای نرم بدن و بروز علائم آکرومگالی و ژیگانتیسم می شه.

 

در افراد بزرگسال، شایع ترین دلیل تولید زیادتر از اندازه هورمون رشد، وجود توموره.

 

۱- تومور هیپوفیز: بیشتر موارد آکرومگالی در اثر تومور خوش خیم (غیرسرطانی) غده هیپوفیز بروز می کنه. تومور باعث ترشح زیادتر از اندازه هورمون رشد و بروز خیلی از علائم آکرومگالی می شه. بعضی از علائم آکرومگالی مانند سردرد و آسیب بینایی در اثر فشار تومور به بافت مغز رخ میدن.

 

۲- تومور بقیه قسمتای بدن: در تعداد کمی از مبتلایان به آکرومگالی، وجود تومور در بقیه قسمتای بدن مانند ریه ها، لوزالمعده و غده فوق کلیه (آدرنال) باعث بروز این مریضی می شه.

بعضی وقتا این تومورها هورمون رشد رو ترشح می کنن. در بقیه موارد، تومورها هورمونی به نام هورمون آزادکننده هورمون رشد رو تولید می کنن که باعث تحریک غده هیپوفیز واسه ساخت بیشتر هورمون رشد می شه.

درمان زودتر از موعد معمولی آکرومگالی از پیشرفت یا بدتر شدن این مشکلات جلوگیری می کنه. در صورت نبود درمان، آکرومگالی و مشکلات به وجود اومده به وسیله اون باعث مرگ زودرس می شه

مشکلات آکرومگالی

– افزایش فشارخون

بیماریای قلبی– عروقی به خصوص بزرگ شدن قلب (کاردیومیوپاتی)

– استئوآرتریت

مریضی دیابت

– رشد توده های پیش سرطانی (پولیپ) در دیواره داخلی روده بزرگ

– آپنه خواب؛ وضعیتی که در اون، تنفس به طور تکراری درزمان خواب قطع و وصل می شه.

– سندرم تونل کارپال

– کاهش ترشح بقیه هورمونای غده هیپوفیز (کم کاری هیپوفیز)

– فیبروئید (فیبروم) رحم یا تومورهای خوش خیم رحم در زنان

– فشردگی نخاع

– کاهش بینایی

 

درمان زودتر از موعد معمولی آکرومگالی از پیشرفت یا بدتر شدن این مشکلات جلوگیری می کنه.

در صورت نبود درمان، آکرومگالی و مشکلات به وجود اومده به وسیله اون باعث مرگ زودرس می شه.

 

راه های درمان آکرومگالی

درمان آکرومگالی شامل کاهش تولید هورمون رشد و کاهش اثرات منفی تومور روی غده هیپوفیز و بافتای دور و بر اون هستش. مریض گرفتار ممکنه نیاز به چند نوع روش درمانی داشته باشه.

 

۱- جراحی

دکتر جراح می تونه بیشتر تومورهای غده هیپوفیز رو با جراحی از بدن خارج کنه.

خارج کردن تومور باعث تولید طبیعی هورمون رشد و حذف فشار از روی بافتای دور و بر غده هیپوفیز و بهبود علائم به وجود اومده به وسیله اون می شه.

در بعضی موارد، دکتر نمی تونه تموم تومور رو خارج کنه. در نتیجه اندازه هورمون رشد بعد از جراحی بازم بالا می مونه که نیاز به بقیه درمانای پزشکی و اشعه درمانی داره.

به دلیل پیچیدگی وجود این روش جراحی، باید یه دکتر ماهر و خبره رو در این مورد انتخاب کنین.

 

۲- داروها

مصرف داروها باعث کاهش تولید هورمون رشد و یا جلوگیری از کارکرد اون می شه.

دکتر متخصص داروهای مربوطه رو واسه مریض تجویز می کنه.

 

۳- پرتودرمانی یا اشعه درمانی

اگه بعد از عمل جراحی، مقداری از تومور در بدن باقی مونده باشه، دکتر متخصص با به کار گیری راه پرتودرمانی، بقیه سلولای تومور رو نابود می کنه و به آرومی مقدار هورمون رشد رو در بدن کم می کنه. ممکنه چند سال طول بکشه تا اشعه درمانی باعث بهتر شدن قابل توجه علائم آکرومگالی شه.

نیره ولدخانی

بخش سلامت تبیان

منبع : tebyan.net

جمع آوری به وسیله بخش مقالات پزشکی و بهداشتی سایت آکا

پاسخی بگذارید

بستن منو