ارزیابی عملکرد

مندی یارانه‌ها تفاوت معنا داشت(سطح معناداری کمتر از05/0بود). بقیه شاخص‌های ارزیابی عملکرد در شرکت‌های بورسی مختلف قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادار نداشت(سطح معناداری بیشتر از05/0بود). برای بررسی چگونگی نرخ بازده داراییها در شرکت‌های بورسی مختلف میانگین دوبدوی آنها با آزمون بنفرنی موردمقایسه قرارگرفت. نتایج عبارتست از:
جدول16-4: نتایج آزمون بنفرنی برای مقایسه میانگین تغییرات
شرکتها
میانگین تغییرات
فلزات اساسی
صنایع خودروسازی
صنایع شیمیایی
صنایع کاشی
فلزات اساسی
62/1-

69/2-
38/6-
68/6
صنایع خودروسازی
08/1

68/3-
38/9*
صنایع شیمیایی
77/4

07/13**
صنایع کاشی
30/8-

**. significant at the 0.01 level (2-tailed).
*. significant at the 0.05 level (2-tailed).
نمودار 9-4: میانگین تغییرات نرخ بازده داراییهادر شرکت‌های بورسی مختلف
همان طور که در جدول 4-16 ملاحظه می‏شود،
کاهش نرخ بازده داراییها در صنایع کاشی نسبت به صنایع خودروسازی و صنایع شیمیایی کاهش معنادار داشته است. ولی کاهش نرخ بازده داراییها در صنایع کاشی نسبت به صنایع فلزات اساسی معنادار نبود.
تغییرات نرخ بازده داراییها در شرکتهای فلزات اساسی نسبت به کاشی ، خودروسازی وشیمیایی معنادار نبود.
افزایش نرخ بازده داراییها در شرکتهای صنایع شیمیایی نسبت به صنایع خودروسازی معنادار نبود.
فصل پنجم: یافته ها و نتیجه گیری وپیشنهادات
1-5، جمع بندی
هدف این پژوهش « بررسی عملکرد شرکت‌های بورسی پیش و پس از هدفمندی یارانه‌ها » بود. این تحقیق از نوع توصیفی به صورت پس رویدادی واز نظر هدف کاربردی است. که بررسی عملکرد شرکت‌های بورسی پیش و پس از هدفمندی یارانه‌ها را مد نظر دارد از نوع علی – مقایسه‌ای می‌باشد. قلمرو مکانی انجام پژوهش، بورس اوراق بهادار تهران و قلمرو زمانی پژوهش یک دوره شش ساله 1386 الی 1391 بود.جامعه مورد نظر در این پژوهش، صنایع غذایی، دارو، خودرو، لوازم خانگی، محصولات شیمیایی ، کاشی وکانی غیرفلزی، سیمان و فلزات اساسی در بورس اوراق بهادار تهران سه سال قبل از اجرای هدفمندی یارانه ها( 86-87-88) و سه سال پس از اجرای آن (89-90-91)بود. حجم نمونه عبارت از، 103شرکت در دوره زمانی مذکور بود که اطلاعات مورد نیاز شرکت ها از طریق بانک های اطلاعاتی تدبیرپرداز و دناسهم وسایت رسمی بورس اوراق بهادار ایران گردآوری شد. در این تحقیق، متناسب با متغیرهای مورد مطالعه و نوع داده های جمع آوری شده(قبل وبعد از اجرای هدفمندی یارانه ها)، در مرحله آمار توصیفی، به منظور توصیف آنان شاخص‌های مناسب نظیر میانگین ومیانه، انحراف معیاروچارکها وجداول توزیع فراوانی ونمودار میله ای به تفکیک قبل وبعد از اجرای هدفمندی یارانه ها محاسبه و تنظیم شد. در مرحله آمار استنباطی، با توجه به ماهیت مقیاس اندازه‏گیری که از نوع نسبتی است و نوع روش جمع‏آوری اطلاعات، برای تحلیل داده‏های حاصل از آزمون آماری t برای نمونه‌های وابسته، تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر وتحلیل واریانس یکطرفه(ANOVA) وآزمون تعقیبی بنفرونی با نرم افزار SPSS نسخه 20، برای تبیین مدل ساختاری شاخص‌های ارزیابی عملکرد شرکت‌های بورسی ازروش SEM ونرم افزار آماری LISREL نسخه7/8 استفاده شد.
2-5، یافته های تحقیق عبارت بود از:
1- به منظور بررسی فرضیه اول« میانگین نرخ بازده داراییهای شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.» آزمون t برای نمونه های وابسته برای مقایسه میانگین شاخص فوق قبل وبعد از هدفمندی یارانه ها استفاده شد. نتایج آزمون t نشان داد، میانگین نرخ بازده داراییهای شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادار ندارد05/0 p ،308 = df ،939/0 t = (جدول 3-4).
2- به منظور بررسی فرضیه دوم « میانگین نرخ بازده حقوق صاحبان سهام شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.» نتایج آزمون t برای نمونه های وابسته نشان داد، میانگین نرخ بازده داراییهای شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادار ندارد 05/0 p ،308 df = ،203/1- =t (جدول 4-4).
3- در بررسی فرضیه سوم « میانگین درآمد هر سهم شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.» نتایج آزمون t برای نمونه های وابسته نشان داد، میانگین نرخ بازده داراییهای شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادار ندارد05/0 p ،308 df = ،968/1 =t (جدول 5-4).
4- در بررسی فرضیه چهارم « میانگین شاخص قیمت بر درآمد هر سهم شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.» نتایج آزمون t وابسته نشان داد، میانگین نرخ بازده داراییهای شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادار ندارد05/0 p ،308 df = ،189/1- t= (جدول 6-4).
5- در بررسی فرضیه پنجم « میانگین ارزش افزوده اقتصادی شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.» نتایج آزمون t وابسته نشان داد، میانگین ارزش افزوده اقتصادی شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارا
نه‌ها تفاوت معنادار ندارد.
05/0 p ،308 df = ،097/1-= t (جدول 7-4).
6- در بررسی فرضیه ششم « میانگین ارزش افزوده بازاری شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.» نتایج آزمون t وابسته نشان داد، میانگین ارزش افزوده بازاری شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادار ندارد.
05/0p ،308 df =،637/=0t (جدول 8-4).
7- در بررسی فرضیه هفتم « میانگین بازده جریان نقد سرمایه گذاری شده شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.» نتایج آزمون t وابسته نشان داد، میانگین بازده جریان نقد سرمایه گذاری شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادار ندارد05/0 p ،308 df = ،109/0-= t (جدول 9-4).
8- در بررسی فرضیه هشتم « میانگین ارزش افزوده نقدی شرکت‌های بورسی قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.» نتایج آزمون t وابسته نشان داد، ارزش افزوده نقدی بعد از هدفمندی یارانه هاکاهش معنادار داشت 05/0 p ،308 df = ،492/2= t (جدول 10-4).
9- در بررسی فرضیه نهم « میانگین شاخص های ارزیابی عملکرد درسالهای مختلف تفاوت دارد.» از روش تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر استفاده شد. ابتدا برای بررسی همگنی ماتریس کووواریانس در سالهای مختلف از آزمون باکس استفاده شد. نتایج بیانگر این بودکه، ماتریس کووواریانس شاخص‌های ارزیابی عملکرد در سالهای مختلف تفاوت معنادار دارد(جدول 11-4). بنابراین درتحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر از آزمون لامبدای ویلکز استفاده شد. نتایج بیانگر این بودکه، شاخص‌های ارزیابی عملکرد درسالهای مختلف (سال 86 تا 91) تفاوت معنادار ندارد.
10- در بررسی فرضیه دهم « شاخص های ارزیابی عملکرد در شرکت‌های بورسی مختلف قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت دارد.»برای پاسخ به فرضیه فو ق ابتدا تفاوت مقدار شاخص‌های ارزیابی عملکرد درقبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها محاسبه شد. سپس برای بررسی اینکه آیا تغییر شاخص های ارزیابی عملکرد درقبل و بعد از اجرای یارانه‌ها در شرکت‌های بورسی مختلف تفاوت معناداردارد یانه، از روش تحلیل واریانس یکطرفه استفاده شد. برای بررسی یکسانی واریانس( مفروضه ANOVA) شاخص‌های ارزیابی عملکرد در شرکت‌های بورسی مختلف از آزمون لوین استفاده شد. نتایج بیانگر این بودکه، واریانس شاخص‌های ارزیابی عملکرد در شرکت‌های بورسی مختلف تفاوت معنادار نداشت. میانگین نرخ بازده داراییهادر شرکت‌های بورسی مختلف قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادارداشت(سطح معناداری کمتر از05/0بود). ولی بقیه شاخص های ارزیابی عملکرد در شرکت‌های بورسی مختلف قبل و بعد از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها تفاوت معنادار نداشت(سطح معناداری بیشتر از05/0بود). برای برر سی تغییرات نرخ بازده داراییها در شرکت‌های بورسی مختلف میانگین دوبدوی آنها با آزمون بنفرنی موردمقایسه قرارگرفت. نتیجه بیانگر این بودکه،کاهش نرخ بازده داراییها در صنایع کاشی نسبت به صنایع خودروسازی و صنایع شیمیایی کاهش معنادار داشت. تغییرات نرخ بازده داراییها در شرکتهای فلزات اساسی، خودروسازی و صنایع شیمیایی تفاوت معنادار نداشت. نمودار میانگین تغییرات نرخ بازده داراییهادر شرکت‌های بورسی مختلف به صورت زیر بود.
نمودار 5-1
11- برای تبیین مدل ساختاری شاخص های ارزیابی عملکرد شرکت‌های بورسی ازروش SEM استفاده شدکه برای برازش مدل، نرم افزار LISREL نسخه7/8 مورداستفاده قرارگرفت. مجذور کای نرم شده برای مدل اندازه گیری در این پژوهش 28/1 بود که بیان کننده برازندگی قابل قبول مدل با داده است. شاخص برازندگی تطبیقی(CFI) بالاتر از 9/0 و شاخص برازندگی (GFI )برابر 89/0 و شاخص تعدیل شده برازندگی (AGFI) نیز86/0 و همچنینRMSEA برابربا030/0بود که بر اساس مقادیر بدست آمده می‌توان گفت مدل بدست آمده برازش مناسبی با داده ها دارد0
با توجه به مدل آورده شده در نمودار 4-5 ، ازبین ابعاد شاخص ‌حسابداری درمدل ساختاری میزان اثر « نرخ بازده حقوق صاحبان سهام » برارزیابی عملکرد شرکت‌های بورسی بیشترین تأثیر را داشت. ازبین ابعاد شاخص ‌ اقتصادی درمدل ساختاری میزان اثر « میانگین ارزش افزوده نقدی و میانگین شاخص قیمت بر درآمد هر سهم » برارزیابی عملکرد شرکت‌های بورسی بیشترین تأثیر را داشت. رابطه شاخص ‌ اقتصادی و شاخص ‌حسابداری برابر 33/0 ومعنادار بود.
3-5، بحث
نتایج بدست آمده ازاین پژوهش نشان داد، دربررسی« عملکرد شرکت‌های بورسی پیش و پس از هدفمندی یارانه‌ها» فقط ارزش افزوده نقدی بعد از هدفمندی یارانه هاکاهش معنادار داشت. وبقیه شاخص های ارزیابی عملکرد قبل و بعداز هدفمندی یارانه ها تفاوت معنادار نداشت. از طرف دیگربررسی شاخص‌های ارزیابی عملکرد قبل وبعداز هدفمندی یارانه ها درشرکتهای مختلف بیانگر این بودکه، فقط کاهش نرخ بازده داراییها در صنایع کاشی نسبت به صنایع خودروسازی و صنایع شیمیایی کاهش معنادار داشت. تغییرات نرخ بازده داراییها در شرکتهای فلزات اساسی، خودروسازی و صنایع شیمیایی تفاوت معنا نداشت. یافته دیگر این بود که، شاخص‌های ارزیابی عملکرد درسالهای مختلف(سال 86 تا 91 )تفاوت معنادار نبود. مدل ساختاری، شاخص‌های ارزیابی عملکرد شرکت‌های بورسی را دردوبعد حسابداری وبعد اقتصادی تبیین کرد. نرخ بازده حقوق صاحبان سهام و نرخ بازده داراییهای و بازده جریان نقد سرمایه
گذاری شده شرکت‌های بورسی دربعد حسابداری قرارگرفت. ارزش افزوده بازاری، ارزش افزوده اقتصادی، شاخص قیمت بر درآمد هر سهم، ارزش افزوده نقدی، بازده جریان نقد سرمایه گذاری شده شرکت‌های بورسی دربعد اقتصادی قرارگرفت. نتایج این پژوهش با نتایج پژوهش اسماعیل( 2006 )، ورثینگتون و وست(2004) و اکبری( 1387 ) ، دکو و همکاران(2008 )سازگار است . دوینی و همکاران(2004 ) معیارهای عملکرد شرکت را از لحاظ ذینفعان، چارچوب زمانی و نحوه اندازه‌گیری به دو دسته معیارهای ذهنی و معیارهای عینی طبقه بندی کرده‌اند. معیارهای عینی عملکرد معیارهایی هستند که به صورت کاملاً واقعی و بر اساس داده های عینی اندازه‌گیری می شوند. این معیارها در سه گروه: معیارهای حسابداری، معیارهای بازار مالی و معیارهای ترکیبی حسابداری و بازار مالی قابل تعریف می باشند. از جمله معیارهای حسابداری عملکرد شرکت می‌توان به شاخص‌های سودآوری نظیر بازده دارایی، بازده حقوق صاحبان سهام، بازده سرمایه‌گذاری و سود هر سهم اشاره کرد. قیمت سهام، بازده سهام و نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار سهام از مهم‌ترین معیارهای بازار مالی عملکرد است که با نتایج این پژوهش همخوانی دارد. از طرفی جریانهای نقدی آزاد معیاری برای اندازه گیری عملکرد شرکت است و وجه نقدی را نشان می‌دهد که شرکت پس از انجام مخارج لازم برای نگهداری یاتوسعهی دارایی‌ها، در اختیار دارد. جریان نقد آزاد از این حیث دارای اهمیت است که به شرکت اجازه می دهد تا فرصت‌هایی را پیگیری کند که ارزش ثروت سهامداران را افزایش دهد. بدون وجه نقد، توسعه‌ی محصولات جدید، انجام تحصیل‌های تجاری، پرداخت سودهای نقدی به سهامداران و کاهش بدهیها امکانپذیر نمی‌باشد. شاید به این دلیل باشدکه، ارزش افزوده نقدی بعد از هدفمندی یارانه‌ها کاهش معنادار داشت. درکل درسالهای 86 تا 91 شاخص‌های ارزیابی عملکرد شرکت‌های بورسی تغییرات خاصی نداشت که ما به دنبال علت‌یابی برای آن باشیم.
4-5، محدودیت‌های پژوهش
دراین پژوهش یافته‌های ارزشمندی درباره« عملکرد شرکت‌های بورسی پیش و پس از هدفمندی یارانه‌ها » بدست آمد. با این وجود تفسیر نتایج پژوهش حاضر با توجه به برخی از محدودیت ها ضروری به نظر می‌رسد. نخست آنکه، نمونه معرف تمام صنایع نبود. دوم، دراین پزوهش فقط اثر بخشی یارانه‌ها برعملکرد شرکت‌های بورسی مد نظر بود وعوامل تأثیرگذار دیگر بررسی نشد. سوم عملکرد شرکت‌های بورسی پیش و پس از هدفمندی یارانه‌ها در شرکت‌های بورسی شهرهای مختلف بررسی نشد. چهارم عملکرد شرکت‌های بورسی پیش و پس از هدفمندی یارانه‌ها در شرکت‌های بورسی دولتی وخصوصی مقایسه نشد. پنجم فرآیند مدیریت راهبردی شرکت‌های بورسی که بر عملکرد آنها تأثیر گذار است مورد توجه نبود. اعمال راهبردها بر عملکرد مالی شرکت هامنجر به بهبود عملکرد آنها می گرددوچالشها را خنثی می کند.ششم اینکه دراین زمینه هیچ تحقیقی انجام نشده بود.
6-5، پیشنهاد
– تحقیقات جدید جهت تکراریافته های این مطالعه درصنایع مختلف،شرکتهای بزرگ وکوچک به منظور تعیین این که آیا اثراتی که در این مطالعه یافت شد در نمونه های دیگر تکرار می شود.
– بررسی عوامل تأثیر گذار بر عملکرد شرکت‌های بورسی درایران مورد نیاز است.
– عملکرد شرکت‌های بورسی پیش و پس از هدفمندی یارانه‌ها در شرکت‌های بورسی دولتی وخصوصی مقایسه شود.
– عملکرد شرکت‌های بورسی پیش و پس از هدفمندی یارانه‌ها در شرکت‌های بورسی شهرهای مختلف بررسی شود.
– عملکرد شرکت‌های غیر بورسی پیش و پس از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه ها در صنایع غیر بورسی گردد.
– کمک دولت به صنایع کاشی و سرامیک و استخراج سایر کانی های غیر فلزی در اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه‌ها( کمک هایی ازقبیل: تامین مالی با اولویت بیشتر برای این صنایع، معافیت مالیاتی، سهولت در امر صادرات برای این صنایع، اختصاص ارز مرجع و هر گونه کمکی که باعث تقویت تولید و ارزش آفرینی در این گونه شرکتها گردد.)
– اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها همراه با تامین مالی راحتتر شرکتها باشد. یعنی سهولت برای شرکتها برای افزایش در سرمایه گردش آنها ایجاد گردد و نرخ تسهیلات بانکی صنایع کاهش

دیدگاهتان را بنویسید