ارشد : تاریخچۀ درمان «کاهش استرس بر پایۀ ذهن آگاهی» (MBSR)

۲-۲-۱۲  تاریخچۀ درمانای جور واجور در درمان اعتیاد

اعتیاد

۲-۲-۱۲-۱  درمانای شناختی رفتاری منجمله ماتریکس

در جواب به اندازه رو به گسترش سوء مصرف مواد، یه سری از درمانای متفاوت ایجاد شدن. زگیرسکا و همکاران (۲۰۰۹) می گن که واسه درمان سوء مصرف مواد در بین مداخلات رفتاری ، درمان شناختی رفتاری پشتیبانی قابل توجه ای رو بدست آورد، با این وجود، بر خلاف بهترین درمانِ استاندارد، اندازه برگشتِ بالا ادامه داشته که این نیاز واسه توسعۀ روشای درمانی جدید رو میگه. پس از گذشت یه وقتی، روان درمانی با الگوی ماتریکس (یه جور درمان شناختی رفتاری) به دنیای پزشکی معرفی شد که حالا به عنوان شناخته شده ترین روش درمان اعتیاد به آمفتامینا در سراسر دنیاست. برنامه تشکیل شده از گروه های جلوگیری از برگشت مصرف، گروه های آموزشی، گروه های پشتیبانی اجتماعی، مشاوره فردی، و تست تنفس و ادراره که درزمان ۱۶ هفته به روشی باساختار ارائه می شه (اُبرت و همکاران، ۲۰۰۰). تاثیر مدل درمانی ماتریکس در وابستگان به الکل هم به اثبات رسیده، سیل پاکیت و پراسِرتچای[۴] (۲۰۰۷) در تحقیق خود با به کار گیری الگوی ماتریکسی تشکیل شده از فعالیت سه گروه اصلی (گروه بهبود اولیه: ۸ جلسه، گروه جلوگیری از برگشت مصرف: ۳۲ جلسه، و گروه آموزش خونواده: ۱۲ جلسه) به این نتیجه رسیدن که این مدل درمانی می تونه در وابستگان به الکل هم کارساز باشه.

روان درمانی

راوسون و همکاران (۲۰۰۴) می گن که مدل ماتریکس از پایهً به خاطر آدمایی که در طول دهۀ ۱۹۸۰ در مرکز ماتریکس لوس آنجلس به خاطر اعتیاد به کوکائین درمان می شدن، گسترش یافت. راوسون و همکاران (۱۹۹۱، به نقل از راوسون و همکاران، ۲۰۰۴) می گن که مدل ماتریکس، تکنیکا و عناصری رو از ادبیات مربوط به درمانای شناختی رفتاری اقتباس کرده که شامل موارد دقیق شدن و فوکوس کردن بر اثرات محرکای مواد، آموزش خونواده، برنامۀ ۱۲ گامی، و تقویت مثبت واسه تغییر رفتاره.

 

۲-۲-۱۲-۲  ترکیب درمانای شناختی رفتاری و ذهن آگاهی

همونجوریکه قبلاً گفته شد، از بین درمانای جور واجور، درمان شناختی رفتاری محبوبیت زیادی رو به خاطر درمان سوء مصرف مواد بدست آورد و از سویی درمان بر پایۀ ذهن آگاهی هم وارد دنیای پزشکی شد. وارد شدن درمان بر پایۀ ذهن آگاهی به دنیای درمان زمینه رو واسه وارد شدن این درمان به خاطر درمان سوء مصرف مواد مخدر آماده کرد. پایه های تئوریکی واسه ترکیب ذهن آگاهی با جلوگیری از برگشت مصرف شناختی رفتاری سنتی (مارلات، ۲۰۰۲) بیان می داره که ذهن آگاهی ممکنه باعث گسستگی و خلاص شدن[۵] از افکار و احساسات مربوط به مواد شه و از رشد الگوهای فکری که به برگشت منتهی می شن جلوگیری کنه (تیزدیل، ۱۹۹۷، به نقل از بوئن و همکاران، ۲۰۰۹).

این مطلب را هم بخوانید :  روانشناسی در مورد : آموزش عالی و تحرک اجتماعی

زگیرسکا و همکاران (۲۰۰۹) می گن که علاقۀ در حال افزایش به پزشکی مکمل و جانشین[۶] ، خصوصاً درمانایی که جسم و ذهن[۷] رو همزمان تحت اثر قرار می دادن باعث روی بیاری به تحقیقاتی شد که ارزش اثرات «مراقبه» رو در دامنه ای از زمینه های کلینیکی منجمله مشکلات مربوط به اعتیاد بررسی می کنه. برزلین و همکاران (۲۰۰۲) می گن که ترکیب درمان شناختی رفتاری و ذهن آگاهی به خصوص در جمعیتایی که گذشته از اعتیاد گرفتار به مشکلات عاطفی و خلقی همایند[۸] هم هستن نتیجۀ درمانی قویتری به دنبال داره.

مشکلات

درمانای معروفی که از ترکیب درمان شناختی رفتاری و ذهن آگاهی به وجود اومده ان و در درمان اعتیاد استفاده می شن شامل «شناخت درمانی بر پایۀ ذهن آگاهی»، «رفتار درمانی جنگی»، «درمان قبول و تعهد»، و «پیشگیری از برگشت بر پایۀ ذهن آگاهی» هستن. هیز (۲۰۰۴) بیان می داره که درمانای «رفتار درمانی جنگی»، «درمان شناختی بر پایۀ ذهن آگاهی»، و «درمان قبول و تعهد»، به موج سوم درمانای شناختی[۹] معروفند که همه در خود عنصر ذهن آگاهی رو دارن.

عنصر درمانی «ذهن آگاهی» در درمانای دیگری مثل درمان موریتا[۱۰]، درمان تجربی[۱۱]، رویارویی درون نگری[۱۲]، آگاهی فراشناختی[۱۳] (یه جور تمرکززدایی)، و درمان هیجان- محور[۱۴]، عامل مهم درمانی حساب می شه؛ این درمانا در اعتیاد هم استفاده می شن (کومار و همکاران، ۲۰۰۸).

مثلا، پایه تئوریکی و قوانین درمانی در رابطه به درمان موریتا اقتباس شده از زِن بودایی[۱۵] (مانند رشد «من»[۱۶]، وحدت جسم و روح، طبیعت داخلی و خارجی، و قوانین پوچی) هستش (واتاناب و مک لیدت[۱۷]، ۲۰۰۳)، این محققان می گن که موسس این درمان، بهبودی بیماران رو نه در خلاص شدن از ترس بلکه در قبول داخلی[۱۸]  این ترسا که هم جهت با اصول اساسی زِنه، می دونه. هافمن[۱۹] (۲۰۰۸) در مورد رابطه «درمان قبول و تعهد» و درمان موریتا بیان می داره که این درمان برگرفته از درمان موریتا (که ۸۰ سال پیش در ژاپن ایجاد شده) هستش و باید از اصطلاح موج سوم واسه درمان قبول و تعهد دوری کرد. بنا به گفتۀ واتاناب و مک لیدت (۲۰۰۳)، در ژاپن، درمان موریتای سنتی واسه بیماران با مشکلات اضطرابی نوروتیک (به خصوص با علائم فوبیا و هیپوکندریا) به کار میره که شامل یه دورۀ هفت روزۀ  منزوی و سخت (در تختخواب) و بعد شروع مرحله به مرحلۀ درمان حرفه ایه.

این مطلب را هم بخوانید :  تئوری های زیر بنایی درمان های جلوگیری از عود مصرف مواد

درمان دیگری که عنصر ذهن آگاهی رو در خود داراه و واسه سوء مصرف مواد هم استفاده می شه،  «درمان شناختی رویارویی- محور»[۲۰] است. به گفتۀ کومار و همکاران (۲۰۰۸) این درمان در اصل واسه افسردگی به کار میره و تشکیل شده از ۲۴-۲۰ جلسۀ درمانی در طول دوره ای از سه فازه، آموزش مراقبه ذهن آگاهی یکی از عناصر مهم این درمان ترکیبیه.

گشتالت درمانی، درمان دیگه ایه که شاید بشه اون رو اقتباس شده از عناصر درمانی ذهن آگاهی دونست. فردریش پرلز[۲۱] (۱۹۷۰-۱۸۹۳)، بانی درمان گشتالتی[۲۲] و استاد به کار گیری مفاهیم گشتالتی واسه آگاه کردن هر چی بیشتر ادما از خود و بدنشون بود؛ پرلز میگه «واسه آزاد شدن از مایا (لایۀ جعلی و خیالی وجود) باید ذهن خود رو رها کنیم و به حواسمون بپردازیم، این رها کردن ذهن در واقع تغییر اساسی در هوشیاریه که با این هوشیاری می تونیم با تموم حواسمون، واقعیت خود و دنیایمون رو تجربه کنیم» (پروچاسکا و نورکراس، ۱۳۸۹، ترجمۀ سیدمحمدی، ص ۲۳۳) که این همون چیزیه که تو ذهن آگاهی شکل میگیره. کُری (۱۳۸۹، ترجمۀ سیدمحمدی) هم در کتاب خود میگه که «زمان حال مهمترین زمان در درمان گشتالتیه، یکی از خدمات اصلی راه و روش گشتالت، تأکید اون بر یادگیری درک کردن و تجربه کردن کامل زمان حاله» (ص ۲۱۷) که این درست همون تأکیدیه که در آموزشای ذهن آگاهی هم هست.

[۱]- MBSR

[۲]- University of Massachusetts Medical Center

[۳]- Universal Dharma

[۴]-Silpakit and Prasertchai

[۵]- Detached and De-Centered

[۶]- Complementary and Alternative Medicine (CAM)

[۷]- Mind-Body Treatments

[۸]- Comorbidity

[۹]- Third Wave Cognitive Therapies

[۱۰]- Morita Therapy

[۱۱]- Experimental Therapy

[۱۲]- Introspective Exposure

[۱۳]- Metacognition Awareness

[۱۴]- Emotional-Based Therapy

[۱۵]- Buddhist Zen

 

[۱۶]- Ego

[۱۷]-Watanabe and Machleidt

[۱۸]- Inner Acceptance

[۱۹]-Hofman

[۲۰]- Exposure-Based Cognitive Therapy (EBCT)

[۲۱]-Frederich Perls