تعاریف انعطاف پذیری کنشی

 

الف) عوامل کودکی، مانند اخلاق مثبت و توانش اجتماعی.

ب) عوامل خانوادگی شامل والدین پشتیبانی کننده و تعیین قوانین به صورت همسان.

ج) عوامل اجتماعی، مانند روابط مثبت با افراد بزرگسال مهم، محیط مدرسه پشتیبانی کننده (رحیمیان بوگر و اصغر نژاد،۱۳۸۷).

 ویژگیای افراد دارای انعطاف پذیری کنشی

۱- احساس اعتماد به نفس و کارامدی که اجازه میده با موفقیت چالشای زندگی رو پشت سر بگذرند.

اعتماد به نفس

۲- موضع گیری فعال در قبال یه مشکل یا مانع، توانایی نگاه به یه مشکل به عنوان مسئله ای که می تونن اون رو جستجو کنن،تغییر بدن،تحمل کنن یا دوباره به روش دیگه حل کنن.ایستادگی منطقی در مقابل مشکلات و چالشبا توانایی اینکه به چه موقع بگن و ظرفیت رشد مهارتبرای تحمل مشکلات.

مشکلات

۳- بعضی محققین فکر می کنند انعطاف پذیری از راه افزایش سطوح احساسات مثبت می تونه باعث تقویت عزت نفس شده و مقابله موفق با تجارب منفی رو موجب می شه. بنابر این تاب بیاری یا انعطاف پذیری کنشی از راه تقویت عزت نفس به عنوان عملکرد واسطه ای به برابری مثبت می رسه.

۴- افراد دارای تاب بیاری بالا دارای صفاتی مثل ، سر سختی، مقابله سرکوب گرایانه و داشتن خلق و خو و احساسات مثبت دلیل کسب ویژگی انعطلف پذیری کنشی هستن (بشارت و همکاران، ۱۳۸۷).

روشای ایجاد انعطاف پذیری کنشی

۱- ایجاد روابط: داشتن روابط خوب با اعضاء نزدیک فامیل، دوستان یا بقیه مهمه.دریافت کمک و پشتیبانی از کسائی که به شما علاقمندند و به سخنان شما گوش میدن، انعطاف پذیری کنشی رو تقویت می کنه.

۲- حرکت کردن به طرف هدف: پروراندن بعضی اهداف واقعی عوضش تمرکز کردن بر تکالیفی که به نظر غیر قابل دسترس هستن. از خود پرسیدن” امروز  چه کاری رو میتونم انجام دهم که به حرکت کردن من در راهی که می خوام طی کنم کمک کنه.”

۳- به فرصتبه عنوان موقعیتی واسه پیدا کردن خود نگاه کنین: خیلی از افراد در حالیکه رویدادهای بد و شرایط سخت رو تجربه کردن گزارشایی مثل این رو در مورد خود ارائه میدن. روابط بهتر در حالی که احساس می کنن در خطر و حمله هستن.دارا بودن احساس خود با ارزشی در حال افزایش و معنویت رشد یافته.

این مطلب را هم بخوانید :  تنظیم هیجانی

۴- رویدادها رو در منظرتان (در جلوی چشمتون) نگاه دارین: حتی زمانیکه با رویدادهای بسیار دردناک روبه رو میشین تلاش کنین موقعیت فشارآور رو با مفهومی وسیعتر مورد توجه بذارین.

۵- دیدگاه مثبتی رو در مورد خود پرورش بدید: پرورش این باور که توانایی حل این مشکلات رو دارا هستین و هم اینکه اطمینان به عزیزتون به ایجاد تاب بیاری کمک می کنه.

۶- چشم انداز امیدوارانه ای رو واسه خود حفظ کنین: یه چشم انداز خوش بینانه شما رو قادر می سازه تا انتظار وقایع خوب رو در زندگی داشته باشین و به جای اینکه نگران اون چیزی که از اون هول و هراس دارین باشین، تلاش کنین چیزی که رو که دوست دارین و می خواین تصور کنین.

۷- به خودتون توجه کنین: توجه تون رو به نیازها و احساسات معطوف کنین و خود رو به فعالیتایی که از اونا حال می کنین و در اونا احساس آرامش می کنین مشغول کنین.

۸- پذیرش اینکه تغییر،بخشی از زندگیه: قبول کردن اتفاق های که نمیشه اونا رو عوض کرد می تونه به شما کمک کنه تا بر اتفاق های که قابل تغییر هستن تمرکز کنین (رضایی،۱۳۹۰).

دیدگاه های انعطاف پذیری کنشی

دیدگاه فردریکسون و توگد

فردریکسون و توگد[۳] (۲۰۰۴) فکر می کنند افراد دارای ویژگی تاب بیاری واسه مقابله با رویدادهای منفی، ممکنه برگشت مؤثری به شرایط و موقعیتای قبلی هم داشته باشه (که به آندر حل چالشای فعلی کمک می کنه)در حالیکه افراد بدون این ویژگی،انگار در چاهی گرفتار می شن و ً توان رهایی ار شکستیا گرایشای منفی شون رو ندارن، پس وجود توانایی واسه حرکت کردن با وجود عوامل فشارزای منفی نشون دهنده شانس افراد نیس بلکه معنی شناخته شده تاب بیاری رو خاطر نشون می سازه. ریشه انعطاف پذیری یا تاب بیاری از علم فیزیک گرفته شده و به معنی جهیدن رو به عقبه. در واقع افراد دارای این ویژگی با برگشت رو به عقب، توانایی زنده موندن و حتی شکست دادن مشکلات رو دارن. تاب بیاری می تونه باعث شه که فرد پیروزمندانه از رویدادهای بد بگذره و بر خلاف قرار گرفتن در برابر تنشای شدید لیاقت اجتماعی و تحصیلی اون ارتقا یابد (سلامات، ۱۳۹۳).

این مطلب را هم بخوانید :  دیدگاه روانشناسی مثبت گرا

انعطاف پذیری یا تاب بیاری یه جور ویژگیه که از یکی به یکی دیگه فرق داره و می تونه کم کم رشد کنه یا کمبود یابد. محققان در مطالعه های خود فهمیدن خیلی از آدما که در برابر آسیب قرار گرفتن، می تونن به سلامت از اون بگذرند و حتی به رشدی بیشتر از قبل برسن. به خاطر همین اونا این موضوع به ذهنشون رسید که اگه بشه ویژگی تاب بیاری رو در افراد شناخت، میشه از این ویژگی در آموزش بقیه مخصوصا در زمان کودکی و نوجوونی استفاده کرد.این تحقیقات نشون داده که اندازه عوامل خطر و عوامل محافظ نقش بسیار مهمی در جهت دادن آدما به سمت تاب بیاری یا آسیب روانی اجتماعی داره. عوامل خطر شرایط و وضعیتایی هستن که احتمال آسیب روانی- اجتماعی رو در شخص زیاد می کنن، مثل فقر، شکست تحصیلی. ولی عوامل محافظ شرایط و وضعیتایی هستن که احتمال آسیب روانی- اجتماعی رو در شخص کاهش میدن، مثل داشتن اعتماد به نفس،شرایط با مهربونی در خونواده (تدین، ۱۳۹۳).

تاب بیاری یکی از عوامل محافظته که همراه با بقیه عوامل محافظ نقش مهمی در موفقیت افراد و جون بدر بردن از شرایط بد  داره. تحقیقات نشون داده، خیلی از کودکان و نوجوانان که در محیطای پر خطر رشد کردن بدلیل اینکه در زندگی اونا عامل یا عوامل مواظبت وجود داشته، تونسته ان این مشکلات رو پشت سر گذاشته از زندگی سالمی بهره مند شن و به عنوان افراد دارای ویژگی تاب بیاری از اونا یاد شه. تاب بیاری می تونه باعث شه که فرد پیروزمندانه از رویدادهای بد بگذره و بر خلاف قرار گرفتن در برابر تنشای شدید، لیاقت اجتماعی، تحصیلی و شغلی اون ارتقا یابد (خزائلی پارسا،۱۳۸۸).

دیدگاه ماتسن

به باور ماتسن[۴] (۲۰۰۱) وقتی که فاجعه از سر بگذره و نیازای اولیه انسانی تأمین شه، اون وقت تاب بیاری ظاهر می شه و در نتیجه اون اثرات بد اصلاح یا کاهش می شن و یا حتی پنهون می گردن. بطور کل مؤلفه های تاب بیاری رو شامل لیاقت ، استواری شخصی، تحمل احساسات منفی، مهارتگری (توانایی فرد در کنترل و مدیریت شرایط) و معنویت می دونن (رحیمیان بوگر و اصغر نژاد، ۱۳۸۷).

[۱]- Cefai

[۲]- Garmezy

[۳] – Ferdriksun & Tuged

[۴] -Matsen