دانلود مقاله با موضوع آداب و رسوم، دوره قاجار، دارالفنون

دارد و با استفاده ازطاق هاي مرسوم روستايي ونورگيرهاي برگرفته ازبادگيرهاي کويري طراحي شده است وطرح مارپيچ داخلي آن از الگويي کاملا مدرن پيروي مي کند.132
اين شيوه طراحي هم اداي ديني به معماري سنتي است و هم مبين اين نکته که تلفيق اين دو معماري (الهام از اصول معماري سنتي ومدرن) امکان پذير است. در طراحي موزه هنرهاي معاصر دو ديدگاه مورد بررسي قرارگرفته که هر دو آنها به درستي انتخاب و مورد بازبيني قرار گرفتند: يکي در محوطه اطراف موزه است يعني بوستان لاله که فضايي نسبتا بزرگ است و ديگري مسير دسترسي به موزه که در کنار يکي از محورهاي حرکتي پارک لاله قرار دارد. طراح موزه حياط مرکزي را انتخاب کرد که علاوه بر اينکه يکي از نشانه هاي معماري ايراني باشد بتواند به کمک آن فضايي مجزا از بوستان را ايجاد کند(ميرزايي، 1388).

تصوير(3-15) : نمايش بخش هاي مختلف موزه هنرهاي معاصر تهران(منبع: صالحي،1389).

علاوه بر آن با طراحي ديد مناسب از حياط مرکزي به بوستان، سعي بر برقراري رابطه با بوستان نيز دارد. اين رابطه در طراحي داخلي نيز با پنجره هاي ديواري و سقفي حفظ شده است. در دل اين بوستان بزرگ محوطه ي وسيعي وجود دارد که به دليل نصب مجسمه هايي از هنرمندان نامدار ايراني وخارجي به “به باغ مجسمه” معروف است ودقيقا يادآور باغ هاي ايراني است که از دل تاريخ وانديشه باصلابت وشکوهند ايران بيرون آمده است. آنهايي که با جغرافياي ايران آشنايي دارند به درستي درک مي کنند که درپهنا وحاشيه کوير، باغ هايي با درختان سربه فلک کشيده قد علم کرده اند ودرون هريک از باغ ها ،عمارتي يا بناهايي ساخته شده که کام ودل ساکنانش را با پيچش نسيم به بار نشسته درون بادگيرها، هشتي، چهارسو ومعبر همراه مي کند. بنابراين اقليم ومختصات کوير، بهترين وبيشترين موضع معماري درجهت همراهي با طبيعت را انتخاب مي کند. ساختمان موزه درزمان حال بيشتر وواضح تر تاريخ گذشته ايران را درذهن ها جا مي اندازد. ساختمان موزه از سنگ وبتون ساخته شده و روي هم رفته8500مترمربع مساحت دارد.133
سطح کلي ديوارهاي موزه نيز مساحتي بالغ بر2500 مترمربع را تشکيل مي دهد. که شامل 9 گالري کوچک وبزرگ وداراي تجهيزات کامل جهت نمايش آثار هنري است .اين موز ه يکي از فعال ترين وپرثمرترين مراکز فرهنگي وهنري در تهران است که دربافت شهري نمودي بسيار زيبا وخوشايند دارد. موزه هنرهاي معاصر تهران ساختماني پست مدرنيستي است که با بهره گيري از عناصر معماري کهن ايراني به صورتي ميني ماليستي خود نمايي مي کند.

تصوير(3-16) : نمايي از ساختمان موزه ي هنرهاي معاصر تهران(منبع: http://www.tmoca.com)
بادگيرها به وضوح در کالبد و فرم بنا خود نمايي مي کنند. بادگيرهايي که سابقا نقش تهويه و جريان باد را در ساختمان داشتند اکنون وظيفه انتقال نور به داخل بنا را دارند. باد از دل بادگيرها عبور کرده و در دل فضا بخش مي شود. سايه ها – نيم سايه ها و نورها به طوري کنار يکديگر قرار گرفته اند که هر گالري را به بخشي مجزا براي نمايش آثار تبديل مي کند. مسير آغازين بازديد کنندگان يک رمپ است که با حرکت دوراني مخاطب خودرا به زير زمين هدايت مي کند. مخاطب مجبور است درادامه حرکتي آرام و مارپيچ را دنبال کند. ودرآخر هم مخاطب بدون اين که احساسي ناخوشايندي از حرکت در مسير پيچ درپيچ داشته باشد به جاي نخست خود باز مي گردد يعني سردرموزه هنرهاي معاصر تهران.
طراحي مجموعه با الهام از معماري سنتي و بر مفاهيم فلسفي آن بنا شده هشتي، چهار سر، معبر و گذرگاه پلان موزه از تکرار مربع و مستطيل در تمام سطوح پلان مي باشد. ورودي ورودي بنا از طرف خيابان کارگر نبش پارک لاله مي باشد. وجود نورگيرهاي بادگير مانند بنا از بيرون يکي از علل جذب بازديدکنندگان ازميان پارک و خيابان هاي اطراف مي باشد(نادعليان،1383).
يکي از اصول مهم در طراحي موزه ايجاد شيب در طرح اين بناست که توسط رامپ با شيب تقريباً 17- 16% به قسمت هاي ديگر موزه از قبيل اداري ارتباط مستقيم و درجه يک داشته است. در مسير نمايشگاه طراح بازديدکننده را با شيب ملايمي هدايت مي کند که بازديدکننده را که از رامپ پايين رفته دوباره با شيب به محل لابي باز مي گرداند. فضاي باز طراح فضاي باز را جهت آرامش و استراحت بازديدکنندگان پس از مشاهدات طولاني ايجاد کرده اما بدليل مسائل امنيتي و ايجاد نور زياد، به داخل موزه مسدود نموده است.134
بدنه موزه، از بتن به دليل خشن بودن و کشته بودن رنگ و جذب نور و جلوگيري از انعکاس آن و همچنين خواص اکوستيک و مجزا کردن اثر از ديواره بنا که بازديدکننده راحت تر اثر را درک کند استفاده شده است. در ساخت کف سازي، استفاده از موکت جهت جلوگيري از ايجاد صداي حرکت بازديدکنندگان و همچنين جلوگيري از انعکاس نورهاي نقطه اي تأييد شده است. نور در اين موزه با ايجاد نورگيرهاي بادگير شکل که با استفاده از قوس نور مستقيم تأييد شده را به طور غيرمستقيم به داخل هدايت مي کند، تامين مي گردد. نورهاي نقطه اي جهت مشخص کردن و برجسته نشان دادن اثر از کليت بنا استفاده مي شود. اما به دليل ابعاد بزرگ پنجره ها از پرده استفاده شده تا نور را کنترل کند.
همچنين سيرکولاسيون ورودي بنا طوري است که بيننده ابتدا به زيرزمين هدايت شده سپس توسط شيب ملايم و نامحسوس دوباره به همکف بازگردانده شده است. عليرغم وجود طراحي بالا و قدرتمند، طراح در سيرکولاسيون آن ضعيف بوده يا مدير موزه اثرات زيادي را در محلي کوچ
ک گنجانده است(ميرزايي و نادعليان،1388).
3-3-2-موزه ي ملي ايران
در موزه ي ملي ايران کاسه‌‏هاي سفالين پرنقش سرزمين شوش و تمدن عيلام، خنجرها و زيورهاي مفرغي لرستان با طرح‌‏هاي اساطيري، جام‌‏هاي زرين وسيمين تمدن هخامنشيان با نقش‌‏هايي از شيران و گل‌‏هاي نيلوفر آبي، کتيبه‌‏هاي خط ميخي تمدن‌‏هاي بين‌‏النهرين، بشقاب‌‏هاي لعابي الوان عصر صفويان و صدها شي‌‏ء باستاني زيبا و ارزشمند، آدمي را مي‌‏برند به اعصار دور گذشته، به روزگاران کهن ايران‌‏زمين.

تصوير(3-17): نمايي از موزه ي ملي ايران(منبع: ارشيو نگارنده)
ايران سرزميني با پيشينه ديرين و يکي از پنچ کشور داراي تمدن کهن است و در بطن خود ميراث‌هاي کهن و با ارزشمندي را جاي داده‌‏است. “موزه ملي ايران” مأواي اين ميراث گرانبهاست که طي ساليان زيادي با تلاش و کوشش باستانشناسان و محققان بسياري اکتشاف، گردآوري و نگهداري شد. 135
برطبق اسناد تاريخي در سال ???? هجري شمسي هنگامي‌‏که وزارت معارف و صنايع مستظرفه در ايران تأسيس شد، اولين موزه ايران (به معناي اعم آن) به نام “موزه ملي” به کوشش مرتضي قلي خان ممتازالملک در يکي از اتاق‌‏هاي مدرسه دارالفنون برپا گرديد. آثار اين موزه که شامل بيش از ??? قلم شيء بود پس از مدتي به تالار آئينه واقع در ساختمان مسعوديه (واقع در ميدان بهارستان) منتقل شد.

تصوير(3-18) : فضاهاي داخلي و گالري ها(منبع: ارشيو نگارنده)
با شروع به کار نخستين موزه ايران و پي بردن عموم به اهميت حفظ آثار تاريخي و فرهنگي و نيز همزمان با آغاز حفاري هاي باستان شناسان اروپايي در شوش به سرپرستي “ژاک دمرگان136” در سال ???? لزوم ايجاد موزه اي براي نگهداري و نمايش آثار کشف شده از حفاري ها احساس شد. به همين دليل دولت وقت به “آندره گدار” معمار فرانسوي که مطالعات شرق‌‏شناسي فراواني نيز داشت، مأموريت داد تا نقشه نخستين موزه علمي ايران را طراحي کند.137
گدار اين ساختمان را به سبک معماري ايراني و با الهام از ايوان بلند طاق کسري طراحي کرد. در اين طرح وجود يک حياط مرکزي و ورودي طاق ضربي و استفاده از آجرهاي قرمز و ستون‌‏هاي تزئيني، شاخصه‌‏هاي معماري کاخ کسري تيسفون و کاخ اردشير فيروزآباد متعلق دوره اشکاني و ساساني را به‎‌‏وضوح نشان مي‌‏دهد؛ که چنين طرحي کاملا متناسب با اهداف و فعاليت‌‏هاي موزه ملي بود. ساخت اين موزه با همکاري آندره گدار و معماري “حاج عباس قلي معمار باشي” در سال ???? آغاز و پس از ? سال مورد بهره ‌‏برداري قرارگرفت.

تصوير(3-19): برخي از اشياي گران بهاي گالري هاي موزه ملي ايران(منبع: آرشيو نگارنده)
در حال حاضر، موزه ملي ايران با ? ساختمان مجزا به نام‌‏هاي موزه ايران باستان (تاريخ تأسيس ???? هجري شمسي) و موزه دوره اسلامي (تاريخ تأسيس ???? هجري شمسي) و ?? بخش مختلف مشغول به کار است.
3-3-3-موزه هنرهاي ملي
موزه هنرهاي ملي در تهران، در دوره فتحعلي شاه قاجار، در محل ساختمان‌هاي وزارت فرهنگ و سازمان برنامه و بودجه‌، باغي بزرگ بود که از آن تنها ساختمان و حوضي باقي مانده است که اين ساختمان در سال 1309 تبديل به موزه هنرهاي ملي ايران شد و حوض وسط تالار از ميان برداشته شد. ساختمان موزه از بناهاي دوره قاجار درزمان فتحعلي شاه بوده است که اسم قديمي بنا حوزخانه باغ نگارستان بوده است که يکي از سه باغ درتهران قديم بوده است.
پنجاه سال قبل براي اينکه ساختمان حوضخانه براي شکل گيري اين موزه متناسب شود قسمت هايي دربخش جنوبي و شمالي حوضخانه با همان طرح قبلي به آن الحاق گرديد که مجموعاً شکل کنوني موزه را پديد آورده است. ديوارهاي اين دو بخش الحاقي (درابتدا و انتهاي موزه) برخلاف قسمت هاي اصلي فاقد آن گچبري هاي زيبا هستند وازطرح گچبري ها به صورت نقاشي روي ديوارهاي کشيده شده است.138
حسين طاهرزاده بهزاد در سال ???? با تلاش زياد موزه هنرهاي ملي و اداره هنرهاي ملي را تحت عنوان مدرسه صنايع قديمه به انگيزه احياء و تجديد حيات هنرهاي ملي و سنتي ايراني بنياد نهاد. در اواسط عهد صفوي به سبب برقراري ارتباط سياسي و نظامي و به تبع آن فرهنگي هنرهاي مغرب زمين مباني پراعتبار و ارزشمند هنرهاي اصيل ايراني را تحت سيطره خود گرفتند و آرام آرام هويت هنري ما را خدشه دار کردند. اين تغيير درآثار به جا مانده ازآن دوران تا عهد قاجاربسيارچشمگيرو قابل ملاحظه است بدين ترتيب اين مکان کانون حفظ و احياي ارزشهاي اصيل هنرهاي ملي وسنتي ايران گرديد.

تصوير(3-20): نماي ورودي ساختمان موزه هنرهاي ملي(منبع: www.tmoca.com)
در زمان فتح‌علي‌شاه‌، در محل ساختمان‌هاي وزارت فرهنگ و سازمان برنامه و بودجه‌، باغ بزرگي بود که از شمال تا خيابان هدايت فعلي و از جنوب تا ميدان بهارستان گسترده بود. اکنون، از آن باغ و قصر فقط حوض خانه‌اي باقي‌مانده که به موزه هنرهاي ملي تبديل شده است و شايد همين آن را از خطر نابودي محفوظ داشته است‌. اين مجموعه در برگيرنده بهترين هنرهاي ملي ايران در همه سال‌هاي اخير مانند مينياتور، تذهيب‌، خاتم‌، کاشي‌کاري‌، قالي‌بافي‌، پارچه‌بافي‌، زري دوزي مخمل بافي‌، ميناکاري‌، قلم‌زني و معرق است‌. اين ساختمان درسال????، به موزه تبديل شده است‌. ساختمان موزه از همان دوران باقي مانده و فقط حوض وسط تالار برداشته شد.

تصوير(3-21): نماي ورودي و داخلي موزه هنرهاي ملي(منبع: www.tmoca.com)
نام موزه از نام ب
اغ بر گرفته شده و چون اين محل حوض خانه بوده‌، به حوض خانه باغ نگارستان معروف است‌. اين موزه به همت مرحوم استاد حسين طاهرزاده بهزاد تأسيس شده است‌. دراين موزه آثارمختلفي به چشم مي خورد که نشان دهنده هفتاد سال شکوفايي و افتخارآفريني درگستره هنرهاي ناب و اصيل ايران زمين است ازجمله : مينياتور، خاتم ، فرش و اشياء متنوع با چوب و…139

تصوير(3-21): معماري فضاهاي موزه(منبع: www.tmoca.com)
3-4-جمع بندي بررسي نمونه هاي موردي
بررسي نمونه هاي داخلي و خارجي
نمونه ي مورد بررسي
شاخص هاي طراحي
نمونه هاي خارجي
موزه هنرهاي مدرن ژاپن
-ارتباط مناسب طرح با بستر و معماري سنتي ژاپن
-استفاده و ترکيب از احجام خالص هندسي، جزئيات رخ بام ها و رنگ اي سياه و سفيد
-استفاده از مصالح فلزي و صيقلي
-استفاده از شيشه نماي شفاف
-گريز از تقارن در طرحي احجام
-ريشه در سمبل ها و مشخصات معماري سنتي از يک طرف و معماري مدرن و امروزي از طرف ديگر
-دسترسي مناسب سواره و پياده
-استفاده از نورپردازي مناسب در فضاهاي داخلي موزه

موزه هنرهاي مدرن واکاياما
-استفاده از احجام بي پيرايه و سطوح هندسي ساده در بستري از بستري از مدولاسيون ساده
-استفاده از مصالح ابتدايي مانند بتن نمايان، شيشه و چوب
-فضايي ميني ماليستي، آرام وبا مقياس انساني
-هماهنگي ساختمان موزه با ساختمان هاي اطراف
-انتخاب فرم خطي براي بنا به دليل امکان بسط و گسترش در آينده
-دسترسي مناسب سواره و پياده
-استفاده از پوشش شفاف شيشه اي

موزه هاي هنرهاي مدرن نيويورک
-فضاي داخلي مناسب و با نورپردازي خاص
-وجود آثار با ارزش و کم نظير از هنرهاي مدرن و معاصر
-استفاده از آثار متلف نقاشي، معماري و طراحي، مجسمه سازي، عکاسي و رسانه هاي الکترونيکي در موزه
-طراحي محوطه اي خاص با طراحي زيبا با استفاده از گياهان مختلف
نمونه هاي داخلي
موزه هنرهاي معاصر تهران
-طراحي فضايي سبز و زيبا در اطراف بنا
-الهام از معماري سنتي و مفاهيم فلسفي در طراحي موزه
-استفاده از نورگيرهاي برگرفته از بادگيرهاي کويري ايران
-استفاده از بتن در بدنه ساختمان به علت خشن بودن، کشته بودن رنگ و جذب نور و جلوگيري از انعکاس آن و همچنين خواص اکوستيک و مجزا نمودن اث از ديواره ي بنا
-استفاده از موکت در کف براي جلوگيري از ايجاد صداي حرکت و جلوگيري از انعکاس نورهاي نقطه اي
-استفاده از عناصر معماري سنتي ايران مانند حياط مرکزي، هشتي، چهارسو، معبر و گذرگاه در طراحي
-طراحي داخلي با طرح مارپيچي با الگويي کاملا مدرن
-استفاده مناسب از شيب محوطه در طراحي

موزه ملي ايران
-سبک معماري ايراني
-تقليد مناسب از آثاري هم چون ايوان بلند طاق کسري و کاخ هاي دوره اشکاني و ساساني در طراحي قسمت هاي مختلف موزه
-استفاده مفهومي از آداب و رسوم و فرهنگ ايراني در طراحي اجزاي بنا و در عناصر موجود در محوطه
-نگهداري آثار بسيار باارزش ملي ايران در اين موزه

موزه هنرهاي ملي تهران
-کانون حفظ و احياي ارزش هاي اصيل هنرهاي ملي و سنتي ايران

دیدگاهتان را بنویسید