منبع تحقیق درمورد پیشگیری از جرم

اثر محکومیت کیفری زایل می شود. طبق این تبصره، در جرایم قابل گذشت در صورتی که پس از صدور حکم قطعی با گذشت شاکی یا مدعی خصوصی اجرای مجازات متوقف شود، اثر محکومیت کیفری زایل می گردد.
بدین ترتیب، امروزه محکومیت قطعی کیفری در جرایم عمدی مطرح در ماده فوق، شخص محکوم علیه را به عنوان کیفر تبعی از حقوق اجتماعی اش محروم می کند.
مجازاتهای تبعی به خودی خود و بدون نیاز به درج در حکم دادگاه به کیفر های اصلی اضافه می شوند و کیفر تکمیلی در واقع همان کیفر تبعی است، با این تفاوت که مثل کیفر اصلی در حکم دادگاه قید می شود. یکی از انواع مجازاتها ، مجازات تبعی است که در تقسیم بندی مجازاتها به اصلی و تکمیلی و تبعی مطرح می شود. مجازات تبعی همانطور که از اسمش پیداست به موجب قانون به تبع حکم محکومیت کیفری قطعی و مؤثر بیانکه در حکم دادگاه قید شود به عنوان مکمل مجازات اصلی نسبت به محکوم علیه بار می شود . محکومیتهای موثر و نوع و میزان مجازاتهای تبعی ( همچون سایر مجازاتها) به موجب قانون تعیین می شود . وقتی کسی مرتکب جرمی شده و در دادگاه صالح محکوم می شود اعتبار وی مخدوش گردیده و جامعه نیز به وی اعتماد ننموده و از سپردن امور عمومی به وی امتناع مینماید و در واقع او را از تمام یا پاره ای از حقوق اجتماعی محروم میکند تا هم جامعه حمایت شده و مصون بماند و هم محکوم علیه بیشتر تأدیب و تنبیه شود. پر واضح است که مدت مجازاتهای تبعی باید مشخص و معقول باشد چون انسان جایزالخطا و به عبارت دقیقتر ممکن الخطاست و باید بعد از تحمل مجازات اصلی پس از مدتی محرومیت به وی فرصت داد به زندگی عادی بازگشته و جبران مافات کند. زیرا در غیر این صورت علاوه بر تباهی عمر محکوم علیه این نوع مجازات خود جرم زا بوده و جامعه را نیز از استفاده از استعدادهای محکوم علیه محروم خواهد نمود. بحث مجازاتهای تبعی امروزه از ان جهت حائز اهمیت است که اگر چه در قوانین قبل از انقلاب وضعیت این نوع مجازاتها روشن و مدون بود ولی در قوانین جزایی پس از انقلاب مجازاتهای تبعی به سکوت برگزار شد و دچار ابهام گردید . ولی بالاخره در سال ۱۳۷۷ قانونگزار به این نقیصه بزرگ توجه کرد و با تصویب ماده ۶۲ مکرر قانون مجازات اسلامی درصدد رفع آن برامد . لازم به ذکر است که مجازاتهای تکمیلی و تبعی علیرغم این که از نظر نوع مجازاتها شباهت تام با هم دارند لیکن مهمترین تفاوت بین آنها آن است که مجازات تکمیلی در حکم محکومیت صادره از سوی دادگاه قید میشود لیکن مجازات تبعی به موجب یک قاعده کلی که به صورت عام در قانون بیان میشود به صورت خود به خود و بیانکه در حکم دادگاه قید شود به محکوم علیه تحمیل میگردد. مجازات تکمیلی در ذیل ماده ای خاص پس از تعریف عمل مجرمانه و بیان مجازات اصلی قید میشود و دادگاه مکلف یا مخیر است ضمن حکم محکومیت این مجازات را نیز در خصوص محکوم علیه اعمال نماید. باید دانست که پس از انقضاء مدتهای مقرر برای مجازاتهای تکمیلی و تبعی تمام محرومیتها زائل میشود و شخص به اعاده حیثیت نائل می گردد.
ج : به عنوان مجازات جایگزین
طبق ماده 16 قانون اقدامات تأمینی مصوب 1339، محرومیت از حق قیمومیت و نظارت، به عنوان اقدام تأمینی پیش بینی شده است. ماده مذکور چنین مقرر می دارد:
«هرگاه کسی به علت تخطی یا تجاوز یا سرپیچی از وظایف قیمومیت یا نظارت … محکوم به حبس گردد و یا محکومیت جزایی پیدا کند که او را برای انجام وظایف مزبور غیرصالح سازد، حکم به محرومیت او از حق قیمومیت یا نظارت … از طرف دادگاه صادر کننده حکم جزایی، داده خواهد شد.»
ماده 15 قانون مجازات عمومی اصلاحی 1352 نیز محرومیت از حقوق اجتماعی را به عنوان مصداقی از اقدامات تأمینی و تربیتی ذکر کرده بود. ماده 19 قانون مجازات اسلامی مصوب 1370، به دادگاه اختیار می دهد که در جرایم عمد تعزیری یا بازدارنده، به عنوان تتمیم حکم، محکوم علیه را برای مدت معینی از حقوق اجتماعی محروم کند. تتمیم مجازات اصلی می تواند به صورت مجازات تکمیلی یا اقدام تأمینی باشد. در هر دو صورت، تتمیم حکم در جهت تثبیت و تأکید مجازات اصلی تعزیری یا بازدارنده است و به منظور اصلاح و بازپروری مجرمان و برای مقابله با حالت خطرناک آنها اجرا می شود تا مصالح جامعه و دفاع اجتماعی هرچه بیشتر تأمین شود.
در بررسی اجمالی ماده 19 قانون مجازات اسلامی، ملاحظه می شود که مصادیق مجازات تتمیمی مورد نظر قانونگذار، در حقیقت تدابیر و اقداماتی است که برای مقابله با حالت خطرناک بعضی از مجرمان و دفاع جامعه، در قالب مجازات پیش بینی شده است که با رعایت شرایطی علاوه بر مجازات اصلی، بر محکوم علیه جرم عمد تحمیل می شود و نوعی تشدید قضایی مجازات محسوب خواهد شد. طبق این ماده و ماده بعدی آن، محرومیت از حقوق اجتماعی باید در مدت معین و به تناسب جرم و خصوصیات مجرم باشد.
گفتار دوم: ماهیت فقهی
در خصوص متون فقهی می‌توان چنین اظهار داشت که در چند سال اخیر تمامی متون فقهی شالوده و چهارچوب خود را در نگارش و تقسیم‌بندی مباحث فقهی بر یک مبنا و نگاه حفظ کرده‌اند. اصلی‌ترین و قدیمی‌ترین متن فقهی شیعه،درباب اقدامات اصلاحی وتربیتی، همان لمعه دمشقیه است به قلم شهید اول، که بعدها تحت عنوان تجریرالروضه به قلم شهید ثانی درآمد و به عنوان متن اصلی فقه، امروزه در حوزه‌های علمیه تدریس می‌گردد. کتب جواهرالکلام آیت‌الله نجفی در 43 جلد، شرایع‌الاسلام علامه حلی، تکمله المنهاج آیت‌الله خویی، عروه‌الوثقی شیخ محمد کاظم یزدی و شروحی که بر عروه زده شده و در دوران معاصر کتاب تحریرالوسیله حضرت امام خمینی و شرح ایشان بر عروه‌الوثقی نیز دال بر این موضوع است که بیان حدود، قصاص و دیات به یک شکل بوده و اختلافات، در زیرمجموعه این مباحث است. از نظرفقهی، حقوق‌ اجتماعی‌ در معنای‌ وسیع‌ آن‌، به‌ یک‌ سلسله‌ حقوقی‌ اطلاق‌ می‌شود که‌ برای‌ رفع‌تبعیضهای‌ اجتماعی‌ و اقتصادی‌، برای‌ فرد شناخته‌ شده‌ است‌؛ تبعیض هایی‌ که‌ ناشی‌ از شرایط ‌اقتصادی‌ و اجتماعی‌ حاکم‌ بر جامعه‌ و محیطی‌ است‌ که‌ فرد در آن‌ زندگی‌ می‌کند. حقوق‌ اجتماعی‌ درمعنای‌ فوق‌، شامل‌ حقوق‌: سیاسی‌، عمومی‌ و آزادی‌ در فعالیتهای‌ گوناگون‌ سیاسی‌، اقتصادی‌، اجتماعی‌ و فرهنگی‌ است‌ که‌ هر فرد به‌ عنوان‌ عضوی‌ از جامعه‌، حق‌ دارد در سرنوشت‌ اجتماعی‌خویش‌ دخالت‌ کند، در اداره‌ قوای‌ عمومی‌ جامعه‌ و ارکان‌ اقتصادی‌، فرهنگی‌ و سیاسی‌ آن‌ مشارکت‌ نماید و حقوق‌ و آزادیهای‌ مشروع‌ خود را در صحنه‌ اجتماع‌ اعمال‌ کند.
همچنین‌، در مواردی‌ که‌ صاحبان‌ این‌ حقوق‌،لیاقت‌ و شایستگی‌ اخلاقی‌ لازم‌ را نداشته‌ باشند، در این‌ صورت‌ نیز جامعه‌ برای‌ مقابله‌ با حالت‌ خطرناک‌ این‌ افراد برای‌ حمایت‌ از ارزشهای‌ معتبر جامعه‌ و منافع‌ آن‌، تمام‌ یا برخی‌ از این‌ حقوق‌ را از صاحبش‌ سلب‌ می‌نماید، او را از حقوق‌ مورد نظر محروم‌ می‌کند یا اِعمال‌ آن‌ را محدود می‌سازد.
الف : در آیات قرآن
قرآن مجید کتابی است که برای تربیت نفوس بشری و هدایت آنان نازل شده است تا مردم را از تاریکی های جهل و نادانی و گمراهی به سوی نور هدایت کند و چیزی از نیازمندی انسان نیست، مگر اینکه حکم آن، تفصیلاً یا اجمالاً در آن آمده است و نزول آن سبب رحمت و خیر و برکت برای بشریت بوده و درمان آلام انسانها می باشد قسمت اعظم آیات این کتاب مقدس پیرامون مباحث شناخت مبدأ و معاد و نبوت و بیان تاریخ نهضتهای انبیاء علیهم السلام و سایر مسائل اعتقادی و اخلاقی است. بطوری که از مجموع بیش از شش هزار آیه حدود پانصد آیه قرآن مجید مربوط به آیات الاحکام است که تعداد آیات مرتبط با احکام جزایی در این میان بسیار محدود است، بدین ترتیب در این کتاب آسمانی نمی توان به طور مفصل مباحثی پیرامون اقدامات تأمینی و تربیتی پیدا کرد، لیکن از یک طرف اصولاً همه آیات قرآن جنبه تربیتی و اصلاحی و انسان سازی دارد و در واقع قرآن مجید علاج واقعه را قبل از وقوع آن می کند، از جمله در تشریع نماز که مستقیماً به پیشگیری از جرم مربوط نیست، توجه به این امر دارد که نماز انسان را از ارتکاب عمل زشت و خلاف شرع باز می دارد و از طرف دیگر مجازاتهای منصوصه قرآن مجید خود جنبه تأمینی داشته، مثلاً وقتی امر به قطع دست سارق می دهد، طبیعی است امکان ارتکاب سرقت به وسیله او کم می شود اما اینها از مصادیق مجازاتهاست نه اقدامات تأمینی و تربیتی، در عین حال می توان مصادیقی از اقدامات تأمینی و تربیتی را در بعضی از آیات قرآن پیدا کرد و یا لااقل از عمومات بعضی از آیات در جهت مشروعیت تدابیر تأمینی به طور ضمنی استفاده کرد که در اینجا مختصراً هر دو مورد راتوضیح می دهیم. ضمنا قصد ما بررسی همه آیات قرآن مجید نیست.
یکی از مسائل دیگری که مورد اهتمام شارع مقدس اسلام می باشد، ضرورت اصلاح و تربیت نفوس بشری است و در قرآن مجید قریب به 180 مورد با تعابیر مختلف به این مسئله اشاره شده و در برخی از آیات الهی بعضی از پیامبران هدف اصلی رسالت خود را اصلاح مردم اعلام کرده اند، (هود، آیه 66) از نظر قرآن انجام عمل صالح و توبه و بازگشت به سوی پروردگار موجب نجات و رستگاری جامعه، و افساد و تباهی موجب نابودی آن خواهد بود.

در بعضی از آیات، اصلاح نقیض افساد و در نقطه مقابل آن معرفی شده است.
در حقوق جزا اسلامی به فطرت انسانی توّجه زیادی شده و آن را پاک ومنزّه می داند چرا که می گوید: «وَنَفَحتُ فیهِ مِن رُوحی» در آن از روح خود بدمم. واز آنجائی که کمال جوئی در فطرت انسان گنجانیده شده میبایست عدالت مطلق را که در قرآن مجید کراراً از آن یاد شده، بر جهان حکمفرما کنند تا به مقصود برسند. و این عدالت تنها از طریق حاکمیّت اسلام بر جهان امکان پذیر است. در حاکمیت اسلام ،برای ارشاد مجرمین راههای گوناگونی در نظر گرفته شده، ولی گاهی اوقات در آخرین مرحله، اسلام این اجازه را داده است که مجرمین را به کیفر اعمال خود برسانند.
بطور کلی اهداف مجازات از نظر قرآن مجید به شرح زیر است:
اصلاح مجرمین بوسیله تهذیب نفوس و دوری از گناه از طریق توبه: «پس هرکه بعد از ستمی که کرده، توبه نمود وکار خود را اصلاح کرد، از آن پس خدا اورا خواهد بخشید که خدا بخشنده و مهربان است» .
رحمت الهی یک قانون شامل و کامل است که جهان و جهانیان را فرا می گیرد. «رحمتی وَسِعَت کُلَّ شیء» تجلی رحمت گسترده الهی در دین او چنین اقتضا می کند که درباره توجیه و هدایت مجرمان و تبهکاران، روش منطقی به کار گرفته شود. بی شک یکی از اهداف قانون گذاری کیفر در اسلام اصلاح فرد و جامعه است. اصلاح و تربیت مجرمین که از اهداف حقوق جزای مدرن شناخته می شود و درباره آن نظریه پردازی های فراوانی شده است، در نظام کیفری اسلام نیز یکی از اهداف مهم به حساب می آید. به گونه ای که اگر بدون اجرای مجازات نیز اگر این هدف تأمین شود، مجازات ساقط خواهد شد. پذیرفته شدن عفو و توبه به عنوان دو نهاد مکمّل در کنار نهاد مجازات نشان دهنده چنین واقعیت است. در قرآن کریم مسأله اصلاح هم در خصوص توبه و هم در مورد عفو مورد تأکید قرار گرفته است. در اکثر مواردی که قرآن کریم توبه را موجب از بین رفتن آثار یک عمل ممنوع و نامشروع دانسته است، آن را به اصلاح مقید کرده و توبه تنها را کافی ندانسته است.
دومین هدف مجازات، از نظر حقوق جزای اسلامی، عبرت آموزی برای دیگران به منظور جلوگیری از ارتکاب جرم است: «بگو در روی زمین سیر کنید تا بنگرید که عاقبت کار بدکاران به کجا کشید و چگونه همه هلاک شدند» .
دین اسلام از طریق قراردادن مراحل مختلف، سعی وکوشش در جلوگیری و پیشگیری از ارتکاب جرم دارد: «مردان و زنان مومن همه یار ودوستدار یکدیگرند. خلق را به کار نیکو وادار واز کار زشت منع کن »بنابراین قراردادن امر به معروف و نهی از منکر موجبات جلوگیری از ارتکاب جرم را فراهم می سازد» .
این موارد و نظائر آن در فقه اسلامی همگی نشان از تأکید حقوق اسلام به اصلاح و تربیت مجرمین و متهمین دارند. و با آن توسعه ای که ما از دیدگاه اسلامی درباره تربیت و اصلاح قائلیم حتی مجازات سالب حیات می تواند به اصلاح اخروی فرد کمک نمایند.
ب: در روایات
پس از آنکه جایگاه اقدامات تأمینی و تربیتی را از نظر آیات قرآنی مورد ارزیابی قرار دادیم، در این بخش، نمونه هایی از سنت معصومین علیهم السلام را در ارتباط با مصادیقی از اقدامات تأمینی ارائه خواهیم داد و همان طور که در قسمت قبلی توضیح دادیم، در اینجا هم منظور بررسی تمامی احادیث و روایات و سیره معصومین نیست، بلکه هدف ارائه نمونه هایی از فعل، قول یا تقریر آنان است که به نحوی از انحاء با آنچه که امروزه اقدامات تأمینی و تربیتی نامیده می شود تطابق داشته باشد.
روایاتی هم از معصومین علیهم السلام در مورد تبعید قواد به مدت یک سال وارد شده است که به نظر می رسد مسئله تبعید قواد جنبه تعزیری داشته و به عنوان یک مجازات تکمیلی جهت دفع مفسده او اعمال می گردد. و فقها نیز اجرای آن را منوط به نظر حاکم دانسته اندو اگر عنوان حدی داشت لازم الاجرا بود و در اختیار حاکم قرار نمی گرفت، گرچه در آن صورت هم در نتیجه امر یعنی در جنبه تأمینی و تربیتی آن تغییری حاصل نمی شد.
یکی دیگر از تدابیر تأمینی مسئله منع از اقامت در محل معین است که مورد پذیرش قانونگذاران و حقوقدانان واقع شده است و این امر در زمان پیامبر در مورد مردانی که خود را به صورت زنان در می آوردند و موجب فساد می شدند، بنابر نقل نویسندگان اجرا گردیده است.
ج: درفتاوای فقهی
درمورد اقدامات تامینی وتربیتی فقهای معاصرنظرات گوناگونی دارند :
امام خمینی در کتاب حکومت اسلامی آورده است:
اقدامات تامینی وتربیتی، قطعاً مورد نظر شارع مقدس و تأمین کننده بخشی از اهداف آیات ذکر شده قرآن مجید می باشد و آنچه که حقوقدانان و جرم شناسان در باب اهداف عمده اقدامات تأمینی و تربیتی بیان کرده اند،گرچه با اصلاح و تربیتی که مطلوب قرآن مجید است عیناً تطبیق نمی کند، اما خارج از اهداف آن هم نیست و در واقع قسمتی از منویات اسلام بدین طریق تأمین خواهد شد، و به عبارت دیگر نسبت آنها نسبت عموم و خصوص مطلق است و اهداف قرآن مجید فراتر از ترک اعتیاد و بازپروری مصطلح می باشد.

ذکر این نکته لازم است که فقهای امامیه و جمعی از فقهای اهل سنت، نفی بلد را که در مورد مجازات محارب و مفسد فی الارض در قرآن مجید آمده است. به معنی همان تبعید و اجبار به اقامت در محل دیگر معنی کرده اند. اما چون این حکم بعنوان مجازات اصلی محارب یعنی یکی از 4 حد مذکور در آیه محسوب شده جزء مجازاتهای تبعی و تکمیلی و یا اقدامات تأمینی محسوب نمی شود، اما ماهیتاً تبعید جنبه تأمینی و تربیتی خواهد داشت.
آیت الله مکارم شیرازی معتقداست:
همانطوری که فساد در جامعه مبغوض شارع مقدس بوده و امر به دفع آن و پیشگیری از وقوع مفسده داده است، اصلاح مردم محبوب و مطلوب وی می باشد و قرآن مجید امر به اصلاح و تربیت نفوس و دعوت به توبه کرده است که در کتب تفسیری همچون المیزان بحث مفصل آن را می توان ملاحظه کرد.به هرحال با عنایت به آیات شریفه قرآن مجید در باب ضرورت اصلاح و تربیت افراد جامعه می توان گفت که اقدامات تأمینی و تربیتی از مصادیق بارز اصلاح و تربیت است و قطعاً برای نیل به این هدف، قرآن روشهای عقلانی را مطرح کرده که توسط عقلای اقوام مختلف پذیرفته شده است .

فصل دوم

اصول نظری و درآمدی بر
اقسام و شرایط اقدامات تامینی

اینجا فقط تکه های از پایان نامه به صورت رندم (تصادفی) درج می شود که هنگام انتقال از فایل ورد ممکن است باعث به هم ریختگی شود و یا عکس ها ، نمودار ها و جداول درج نشوندبرای دانلود متن کامل پایان نامه ، مقاله ، تحقیق ، پروژه ، پروپوزال ،سمینار مقطع کارشناسی ، ارشد و دکتری در موضوعات مختلف با فرمت ورد می توانید به سایت  40y.ir  مراجعه نمایید.

رشته حقوق همه گرایش ها : عمومی ، جزا و جرم شناسی ، بین الملل،خصوصی…

در این سایت مجموعه بسیار بزرگی از مقالات و پایان نامه ها با منابع و ماخذ کامل درج شده که قسمتی از آنها به صورت رایگان و بقیه برای فروش و دانلود درج شده اند

مبحث نخست: اصول نظری و شرایط اقدامات تأمینی
اصول نظری و شرایط اقدامات تأمینی مجازات شامل اصول نظری اقدامات تأمینی نیز هست در نتیجه اقدامات تأمینی بایستی:
1-از طرف قانونگزار تدوین شود.
2-بعد از وقوع جرم قابل اجرا باشد.
3-به موجب حکم دادگاه پس از رسیدگی و محاکمه که ضمن آن متهم حق دفاع دارد اجرا شود.
احکام صادره بر حسب مورد طبق آئین دادرسی کیفری قابل پژوهش و فرجام باشد با اینکه اصول فوق الذکر به منظور حمایت از آزادی فردی در قوانین کیفری اکثر کشورها مراعات شده است ولی با هدف غائی اقدامات تأمینی که پیشگیری از وقوع جرم در حالت خطرناک می باشد مغایر است قاضی کیفری به محض بروز حالت خطرناک برای دفاع اجتماع بایستی حکم اقدامات تأمینی صادر نماید،

دیدگاهتان را بنویسید