بررسی اثر ژل آلوئه ورا بر روی فاکتورهای اسپرمی و تغییرات هیستوشیمیایی بیضه …

علی‌رغم بالغ بودن اسپرماتوزوئیدهای خارج شده از اپی‌دیدیم، عوامل ترشح شده از اپی‌تلیوم مجاری تناسلی از فعالیت آنها جلوگیری می‌کنند. لذا اسپرماتوزوئید‌های خارج شده با من، قادر به انجام وظایف خود در بارورسازی تخمک نیستند. ولی هنگام قرار گرفتن اسپرم در معرض مایعات دستگاه تناسلی زن، تغییرات متعددی رخ می‌دهد که آن را برای فرآیندهای نهایی بارورسازی فعال می‌کنند. مجموعه این تغییرات، ظرفیت‌یابی اسپرماتوزوئیدها[۶۰] نامیده شده و به شرح زیر می‌باشند (گایتون و هال، ۲۰۱۱).مایعات رحم و لوله‌های فالوپ، عوامل سرکوب کننده فعالیت اسپرم را می‌شویند.در مایع مجاری تناسلی مرد تعداد زیادی وزیکول حاوی کلسترول به غشای سلولی پوشاننده آکروزوم اسپرم اضافه شده و از آزاد شدن آنزیم‌های آن جلوگیری می‌کنند. بعد از انزال، اسپرم‌هایی که وارد واژن شده‌اند، با شنا از وزیکول‌های کلسترول دور می‌شوند و به سوی حفره رحمی می‌روند. بدین ترتیب بخش زیادی از کلسترول زائد خود را از دست داده و غشای آکروزوم بسیار ضعیف‌تر می‌شود.غشای اسپرم به یون کلسیم نفوذپذیر شده و کلسیم به میزان زیاد وارد اسپرم می‌شود و فعالیت تاژک را تغییر می‌دهد. بدین ترتیب حرکت مواج و ضعیف تاژک به حرکت تازیانه‌ای و قوی تبدیل می‌شود. از طرفی، یون‌های کلسیم باعث تغییر غشای سلولی پوشاننده آکروزوم شده و این امکان را به آکروزوم می دهند که هنگام نفوذ اسرم به داخل تخمک ،آنزیم های خود را با سرعت و به آسانی رها کند.علت عدم موفقیت بسیاری از آزمایش‌های ابتدایی لقاح آزمایشگاهی، ظرفیت‌پذیری نامناسب اسپرم بوده است. شستشوی اسپرم قبل از انکوبه نمودن و قرار گرفتن در محیط‌های سرشار از یون و کلسیم می‌تواند واکنش آکروزومی را درمحیط آزمایشگاهی هدایت کرده و عمل لقاح را سرعت بخشد (Wani, 2002)
۱-۱۰-۷- لقاح آزمایشگاهی (IVF)
اسپرم دارای میزان زیادی پروتئین در سطح غشایی خود برای اتصال به زونا می‌باشد. فرآیند لقاح از زمانی شروع می‌شود که اسپرم به رسپتورهای زونای اووسیت ثانویه متصل شود. از رسپتورها به صورت اختصاصی عمل می‌نماید به طوری که اسپرم گاو نر فقط قادر به بارورسازی سازی تخمک گاو ماده است. در فرآیند لقااح، اووسیت توسط اپرم فعال می‌شود. به طوری که بدون وجود هیچ‌گونه محرکی، اووسیت باید قادر به تشکیل پرونوکلئوس‌ها و ایجاد زیگوت باشد. باز شدن سر اسپرم و شکل‌گیری پرونکلئوس نر، به ترتیب ۲-۱ ساعت و ۵-۳ ساعت بعد از نفوذ در تخمک رخ می‌دهند (Hyttel et al, 1989). از جمله تغییرات بیوشیمیایی در اثر نفوذ اسپرم به تخمک تغییر الگوی یون کلسیم داخل سلولی است که در طی پدیده لقاح موجب القای اگزوسیتوز گرانول‌های کورتیکال و بلاک نمودن پلی‌اسپرمی می‌شود (Sun et al, 1993). عمده‌ترین مشکل در فرآیند لقاح، وقوع پلی‌اسپرمی است.انکوبه نمودن اووسیت در مدیای محتوی ۱۰% تا ۳۰% مایع اویداکتی قبل از لقاح، موجب افزایش مونواسپرمی و جلوگیری از پلی‌اسپرمی است. نگهداری اسپرم و تخمک در خلال برنامه‌های بلوغ تخمک، ظرفیت‌پذیری اسپرم و لقاح تخمک‌ها معمولاً در شرایط گرم‌خانه‌ای مخصوص (۳۷ درجه سانتی‌گراد، ۵% گاز CO2 و حداکثر رطوبت) انجام می‌گیرد (Kim et al, 1999).در تخمک‌های پیر، درصد لقاح پلی‌اسپرمی بالاست و اگر تخمک خیلی پیر باشد، رشد رویانی، غیر طبیعی شده یا لقاحی صورت نمی‌گیرد. در محیط‌هایی که دارای آلبومین حرارت داده شده سرم خون یا آلبومین سرم خون گاو[۶۱] هستند، واکنش آکروزومی به مراتب راحت‌تر صورت می‌گیرد. همچنین، لازم است یک منبع انرژی، ماننده گلوکز یا پیروات در محیط وجود داشته باشد تا از تحرک اسپرم و متابولیسم تخمک پشتیبانی کند. برای مشاهده لقاح، می‌توان با مطالعه میکروسکوپی و یا با رنگ‌آمیزی و تثبیت تخمک‌ها ۲۴-۱۸ ساعت پس از لقاح به وقوع تسهیم پی برد. نرخ بالای لقاح در IVF، به وجود تعداد مناسب اسپرم‌های بارور با تحرک شدید و تخمک‌های بارور دارای اولین گویچه قطبی، بستگی دارد.
برخی از نشانه‌های لقاح عبارتند از:
نفوذ اسپرم به داخل اووپلاسم
تورم سر اسپرم، تشکیل پیش-هسته نر
تسهیم با ظاهر طبیعی، در جهت تشکیل پلاستوسیست
متلاشی شدن دانه‌های قشری
مشاده دم یک اسپرم در اووپلاسم
هیچ یک از موارد فوق به تنهایی بیانگر لقاح طبیعی نمی‌باشند، زیرا به عنوان نمونه رویان‌های حاصل از بکرزایی[۶۲] نیز برخی از معیارهای فوق را دارا هستند (Kim et al, 1999).
۱-۱۱-کلیاتی در رابطه با رت(موش صحرایی)
موش های صحرایی در بین سایر حیوانات آزمایشگاهی از کاربرد تحقیقاتی بیشتری برخوردار است وبه شکل گسترده ای درزمینه های مختلف تحقیقات تولیدمثلی مانند باروری ،جنبه های رفتاری تولیدمثل وبررسی اثرات ناقص الخلقه زایی ترکیبات مختلف مورداستفاده قرار می گیرند . به همین دلیل پرورش و نگهداری آن در مؤسسات پرورش و نگهداری حیوانات آزمایشگاهی اهمیت زیادی دارد. این موش‌ها جثه‌ای متوسط داشته و می‌توان تعداد بی‌شماری از آن‌ها را مورد استفاده قرار داد. نگهداری و کار کردن با این حیوانات، ساده و کم خرج بوده و کوتاه بودن زمان زاد و ولد و توانایی تکثیر زیاد آنها، این حیوانات را برای پژوهش‌های وراثتی مناسب نموده است. همچنین این موش‌ها طول عمر نسبتاً کوتاهی داشته و از این جهت برای پژوهش‌های مربوط به روند پیری مناسب هستند (قراگوزلو و همکاران، ۱۳۸۵).وجوه بیضه‌های بزرگ معرف جنسیت آنهاست. به علاوه فاصله منفذ تناسلی تا مقعد در موش‌های نر بیشتر از موش‌های ماده است. در این حیوانات، بیضه‌ها فقط در زمان جفت گیری به درون کیسه بیضه وارد می‌شوند. در حالی که در مواقع دیگر، در درون حفره شکم قرار دارند. آشنایی وشناخت ویژگی ها ورفتارطبیعی تولیدمثلی موش های صحرایی برای این بخش ازپژوهش های علمی،ضروری به نظرمی رسد.
۱-۱۱-۱-بلوغ
زمان آغاز بلوغ بین گونه های مختلف موش های صحرایی متغییربوده وتحت تاثیرفاکتورهای متعدد دیگری نیزقرار می گیرد.به عنوان مثال ، انهایی که سطح تغذیه ای بالاتری دارند،زودتر بالغ می گردند(Bennet and Vickerg, 1970) .به نظر می رسد بلوغ درنتیجه افزایش میزان لپتن و تستوسترون حاصل می گردد(Nazian and Cameron,1999). درموش های صحرایی نر، بلوغ باپایین آمدن بیضه ها به داخل اسکلروتوم وآغاز اسپرماتوژنز همراه است.تولید اسپرم دربیضه ها حدود ۴۵ روزگی شروع می گردد اما بهینه آن تاحدود ۷۵ روزگی رخ نمی دهد(Russell, 1992).بلوغ در جنس ماده همزمان بابازشدن منفذ واژنی در ۴۲-۳۳ ر.ز پس ازتولد ونخستین پرواستروس روی می دهد.سیکل استروس حدود یک هفته پس از باز شدن منفذ واژنی آغاز می شود (Maeda et al,2000).
تصویر۱-۴:نمای شماتیک ازدستگاه ادراری تناسلی موش صحرایی نر (Krinke, 2000)
۱-۱۲-تاریخچه درمانی گیاهان
استفاده از گیاهان به منظور درمان بیماری‌ها، با تاریخ زندگی بشر هم‌زمان است. یعنی از زمانی که انسان پس از ابتلا به یک بیماری، به جستجوی وسیله‌ای برای بهبود در محیط خود می‌پرداخت. جز توسل به گیاهان راه دیگری پیش پای خود نمی‌یافت. مردم دوران ماقبل تاریخ، ضمن جستجوی وسیله‌ای برای درمان بیماری‌ها و یا ضمن استفاده از گیاهان برای تغذیه و غیره، به انواعی از آن‌ها برخورد می‌نمودند که مصرف آن‌ها سبب درمان بیماری‌های مختلف می‌شد. بدین ترتیب، در طول تاریخ، گیاهانی با اثرات درمانی مختلف کشف شده‌اند (زرگری، ۱۳۷۰).استفاده ازخواص گیاهان جهت درمان بیماری ها،نزد ملل هند و اروپایی رواج فراوان داشته است.یونانیان قدیم،ازگیاهان به منظور درمان بیماری ها استفاده می کردند وحتی از برخی از انواع سمی آنها نیز اطلاع داشتند.در قرون هشتم ،نهم و دهم میلادی ،اطبای ایرانی نظیر ابوعلی سینا و محمد ذکریای رازی ،پیشرفت های چشمگیری را در این زمینه ایجاد نمودند. این پیشرفت ها در قرون بعد نیز ادامه یافت وتعداد گیاهان دارویی به تدریج افزایش یافت (زرگری، ۱۳۷۰).
۱-۱۳-ویژگی های آنتی اکسیدانتی گیاهان
گیاهان شامل مواد مغذی مختلفی بوده وبسیاری از آنها دارای ویژگی آنتی اکسیدانتی می باشند.تحقیقات مختلف نشان داده اند که گیاهان دارای آنتی اکسیدانت های مختلف مانند ویتامین های E و C ، کاروتنوئید ها و فلاونوئیدها هستند .رادیکال های آزاد باعث ایجاد آسیب اکسیداتیو در لیپید ها ،پروتئین ها واسیدهای نوکلئیک شده ودر ایجاد بسیاری از بیماری ها ازجمله سرطان ،بیماری های قلبی –عروقی ،دیابت وبیماری های تخریب کننده ی سیستم عصبی تاثیر می گذارند.آنتی اکسیدان ها رادیکال های آزاد را خنثی کرده وبه این ترتیب ازبروز بیماری ها جلوگیری می کنند .
۱-۱۴-استفاده ازگیاهان در درمان بیماری دیابت
با توجه به عوارض جانبی داروهای شیمیایی که جهت درمان دیابت استفاده می شوند ،مطالعات زیادی با هدف شناخت فعالیت فیزیولوژیکی گیاهانی که می توانند برای درمان دیابت موثرباشند انجام شده است .(Choi et al, 1990; Lim et al, 1995; Lim & Lee, 2010)حدود ۸۰۰ نوع گیاه دارای خاصیت هایپوگلایسمی هستند .(Grover et al, 2002)ثابت شده که عصاره گیاه Gymnema yunnanense منجر به کاهش قند خون می شود .(Xie et al, 2003) همچنین مطالعه انجام شده بر روی گیاه Annona squamosa نشان داده است که این گیاه می تواند به عنوان داروی کاهنده ی قند خون بکار رود .(Hayath Basha & Subramanian, 2011) خاصیت ضد دیابتی گیاه Zingiber offinale نیز به اثبات رسیده است. (Akhani et al, 2004; Kadnur & Goyal, 2005) همچنین نشان داده شده که این گیاه می تواند در بیماران دیابتی که از ناتوانی جنسی رنج می برند،مورد استفاده قرار گیرد. .(Shalaby & hamowieh, 2010)
۱-۱۵-آلوئه ورا
تصویر۱-۵-گیاه آلوئه ورا باربادنسیس میل
گیاهی رو که مشاهده می کنید آلوئه ورا یا صبر زرد نام دارد که علاوه بر اینکه خاصیت داروئی زیادی دارداز ماده ژلاتینی که درون برگ این گیاه وجود دارد نیز برای مصارف بهداشتی آرایشی (ژل،کرم ،شامپو و…)هم استفاده میشود. این گیاه به دلیل خواص دارویی خارق العاده ای که دارد در گروه گیاهان سحر آمیز دسته بندی میشود.گیاه صبرزرد ازگیاهان تیره Liliaceae وگونه ی Barbadensis Miller به شمار می رود.درظاهرشبیه کاکتوس است. گیاهی گوشتی وچندساله بوده وساقه آن به صورت روزت است دارای برگ های خاکستری تا سبز روشن وگل هایی به رنگ زرد که فاقد خاصیت دارویی هستند،می باشد(محمدی ،۱۳۷۳).صبرزرد یکی از داروهای کاهش دهنده ی قندخون است. ژل حاصل ازبرگ های این گیاه دارای ترکیبات شیمیایی بسیارمتنوعی بوده وبه عنوان یک ماده اولیه درساخت دارو از اهمیت زیادی برخورداراست.(Klein,1988)
۱-۱۵-۱:تاریخچه ی آلوئه ورا
اولین گزارش مکتوب که در آن به آلوئه ورا اشاره شده است متعلق به ۳۵۰۰ سال پیش است که درغارنوشته ها وکنده کاری های روی ظروف در معابد باستانی مصر کشف شده است(محمدی ،۱۳۷۳).در افسانه های به جای مانده از مصر باستان آمده است که آلوئه گیاهی چنان گرامی بوده که افراد برای حضور در مراسم پس از مرگ یک فرعون باید تحفه ای از برگ های آلوئه ورا را تقدیم می کردند. داستان هایی نیز درباره استفاده کلئوپاترا و نفرتی از آلوئه ورا، عسل و شیر برای حفظ زیبایی افسانه ای شان گفته می شود.کلئوپاترا ملکه مصر پوست خود را هر روزه با آن ماساژ می داد که از شر آفتاب مصر در امان باشد وحتی مصریان آنرا برای مومیائی کردن مردگان خود بکارمی بردند.حضرت سلیمان اولین کسی بود که به خواص ارزشمند این گیاه پی برد. در کتاب انجیل نام این گیاه به کرات آمده است .براساس منابع قدیمی ارسطو یکی از طرفداران بسیار معتقد خواص آلوئه ورا بوده است. او مشاور اسکندر نیز بوده است. قدر و ارزشی که او برای آلوئه ورا قائل بود چنان بوده است که در سال ۳۳۳ قبل از میلاد اسکندر را متقاعد کرد جزیره سوکوترا در اقیانوس هند را تصرف کند. این جزیره به دلیل رویش آلوئه در آن شهرت داشت و در آن زمان برای درمان زخم های سربازان در سپاه اسکندر از آلوئه ورا استفاده می شد.به روایت انجیل، نیکوداموس، مرهمی از صبرزرد را برای آماده کردن بدن حضرت مسیح آورد. دیسکورید ( فیزیک دان یونانی )، در سال ۷۴ پس از میلاد، صبر زرد را جهت التیام زخم، جلوگیری از ریزش مو، درمان زخمهای دستگاه تناسلی، و معالجه همورئید، مفید دانست.جالینوس معتقد است از آنجا که آلوئه ورا خون را از ناحیه سر به طرف پا میراند از سکته های مغزی جلوگیری کرده و از تیرگی چشم میکاهد.شکارچیان آفریقائی از ژل آن بر بدن خود می مالیدند تا عرق نکنند و بدنشان بوی بد نگیرد .در کتاب قانون ابن سینا ذکر شده که صبر زرد و عسل علاج اثر ضربت و شفابخش زخم چرکین است. اگر با عسل باشد درعلاج ورم ماهیچه ها مفید است. زخمهای سر سخت را دوا می کند.آلوئه ورا گیاهی بومی هندوستان ،جزایر آنتیل ، شمال آفریقا و آمریکای لاتین است. اولین بار در سال ۱۹۳۰ در ایالت متحده برای زخم های ناشی ازسوختگی به کاربرده شد . (Vogler, 1999)
۱-۱۵-۲-مشخصات ظاهری گیاه
گیاهی باظاهر بوته ای انبوه،پایا،همیشه سبز وشاداب وپرطراوت،تک لپه گلها زرد مایل به سبز ،ارتفاع حدود ۶۰سانتی‌متر و ساقه چوبی کوتاه به ضخامت ۵الی ۱۰سانتی‌متر برگ‌های نیزه‌ای شکل و مستقیما متصل به محور ساقه می باشد.این گیاه که به طورعمده در مناطق خشک رشد می کندو با اینکه به خانواده زنبق تعلق دارد اما در ظاهر شباهت بسیار زیادی به کاکتوس دارد. در بین بیش از ۳۶۰ گونه آلوئه ورا چهار نمونه آلوئه ورا تشخیص داده شده که دارای ارزش غذایی هستند.آلو ئه ورا باربادنسیس میلر معروفترین گونه صبر زرد می باشد. با ظاهری شبیه به کاکتوس، گیاهی دائمی، گوشتی و آبدار است که حداکثر حدود دو متر ارتفاع دارد با برگ های پهن تیغ دار. اگر تیغ هایی را که در لبه برگ ها قرار دارند جدا کنیم از جای خالی آنها ژلی ترشح می شود که تمام خواص گیاه در آن نهفته استآلوئه ورا یک گیاه بادوام و با گلهای زرد، میخکی یا قرمز لوله ای است و روی خوشه متراکمی قرار می گیرد. گل آذین آن خوشه ای شاخه شاخه می باشد. دوام گلها کوتاه و کم بوده از بخش زیرین هر گل آذین پژمرده شدن می کند.خوشه های گل به تدریج از بخش تحتانی شروع به پژمرده شدن می کند در حالی که بخش فوقانی خوشه گل هنوز در غنچه گل می باشد.در روی هر شاخه ۳ تا ۵ خوشه گل قرار دارد.. برگهای سخت آبدار و نیزه ای این گیاه به طول ۲۰ اینچ رشد می کند و طول کل گیاه تا ۴ پا می رسد. تنها برگهای این گیاه ارزش دارویی دارند، اما بخشهای مختلف برگها نیز برای اهداف گوناگونی مورد استفاده قرار می گیرند.)محمدی،۱۳۷۳ ).ژله شفاف و سفتی از قسمتهای داخلی برگ ترشح می شود. بین این ژله و پوست بیرونی برگ سلولهای خاصی حاوی مایع زرد رنگ تلخ قرار دارد.این گیاه پایدار واز جمله گیاهانی است که یک سال کاشته می‌شود و تا ده سال مورد استفاده قرار می‌گیرد و هر سه ماه یک بار می توان از هر بوته ۳ تا ۴ برگ کناری برداشت ،به ندرت به بذر می رود و به وسیله نوچه های کناری بوته مادر به نام پاجوش زیاد می گردد.بر اساس مطالبی که توسط دانشگاه فلورایدا منتشر شده، منشاء این گیاه که به علت رویش آن در مناطق بیابانی به “لاله بیابان” مشهور است آفریقا بوده و در ایران باستان از آن استفاده می شد.بازرگانان عرب در قرن ششم بعد از میلاد،این گیاه را به آسیا آوردند و اسپانیایی ها آن را در قرن شانزدهم، از منطقه مدیترانه به بر جدیدبردند.یکی از دلایلی که این گیاه از آفریقا به مناطق دیگر جهان منتقل شده است موثر بودن آن در درمان برخی بیماریها بود و مسافرانی که با لنجها به سفر دریایی می پرداختند این گیاه را به عنوان کمکهای اولیه به همراه خود می بردند. جالب آنجاست که از دیرباز تمدن های بزرگ جهان اعم از یونایی، رومی، چینی و نیز اقوام آفریقائی، مایایی و سرخپوستان آمریکائی آلوئه ورا را گرامی می داشتند. مسلمانان هنوز هم در بسیاری از نقاط جهان در بازگشت از سفر حج، برگهای آلوئه ورا را بر سر در خانه هایشان می آویزند.ایرانیان باستان و هندیها نیز گونه های مختلفی از این گیاه را پرورش داده و آنرا مورد استفاده قرار دادند، همچنین چینیها، ژاپنیها و روسها نیز از قرنها پیش به فوائد این گیاه پی برده بودند. در عصر جدید (۱۹۳۰) مصرف کلینیکی صبر زرد به منظور درمان التهاب پوست ناشی از اشعه ایکس آغاز شد و در واقع پس از تلفات جنگ جهانی دوم مجدداً این گیاه مورد توجه واقع شد.امروزه گیاه صبر زرد را در مناطق گرمسیری جهان در سطح وسیع کشت می نمایند.گیاه دارویی صبر زرد با اقلیم جنوبی کشور ایران سازگار است و به خوبی در استان های جنوبی که دارای منابع آبی کمی هستند قابل پرورش  است.این گیاه هم اکنون در جنوب کشورمان در استانهای هرمزگان و بوشهر به صورت بومی کشت می شود. (محمدی،۱۳۷۳).نام آلوئه ورا در لغت به معنای «ماده تلخ درخشان» که از کلمه عربی «آلوئه گرفته شده است.
۱-۱۵-۲-۱-ترکیبات شگفت آور این گیاه چیست؟ Vogler BK, 1999))
در کمال شگفتی ۹۶ درصد ساختمان ژل آلوئه ورا از آب تشکیل شده است. ۴ درصد باقی مانده اما حاوی مواد فراوانی است که ۷۵ نوع آن شناخته شده اند.
ترکیبات آلوئه ورا:
ویتامین ها
این گیاه سرشار از ویتامین های A, B1 , B2 , B3 , B5 , B6 , B12 , C , D , E , Fulic acid می باشد.
آنزیم ها
آنزیمهایی نظیر آمیلاز و لیپاز که برای کاهش چربی و قند خون مفیدند، در این گیاه موجود است.
ترکیبات معدنی
گیاه آلوئه ورا دارای سدیم، کلسیم ، منیزیم ، منگنز ،پتاسیم، روی ، مس ، کروم ، ید ، فسفر و آهن می باشد که همگی
برای متابولیسم سلامتی بسیار حیاتی می باشند.
قند ها
از قندهای موجود در این گیاه مونو وپلی ساکاریدها نظیر گلوکوز و مانوز را میتوان نام برد.
ساپونین ها
این گونه مواد صابونی حدود اً به میزان ٣% در ژل آلوئه ورا موجود است و به طور طبیعی خاصیت پاک کنندگی دارد

این مطلب را هم بخوانید :  علمی :بررسی اثر ژل آلوئه ورا بر روی فاکتورهای اسپرمی و تغییرات هیستوشیمیایی بیضه در موش های ...

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است