بررسی تأثیر کمپوست فضولات کرم ابریشم بر شاخص‌های رشد گیاه گلدانی سینگونیوم پودوفیلوم …

اوانس و استامس(۱۹۹۷) نسبت‌های متفاوتی از پیت، پوست نارگیل، پوست کاج، پرلیت و ورمی‌کولیت را در پرورش گل آپارتمانی دیفن باخیا بکار بردند . آنها به این نتیجه رسیدند که مخلوط کشتconell (حاوی ۵۰ درصد پوست نارگیل + ۲۵ درصد ورمی‌کولیت و ۲۵ درصد پرلیت ) بزرگترین و سنگین ترین گیاهان را تولید کرد که عامل آن را در نتیجه بالا بودن درصد حجمی رطوبت و ظرفیت نگهداری آب بالای بستر پیشنهاد کردند. پیوت[۵۳](۱۹۸۵) اثر کمپوست پوست درخت نوئل و نراد را روی ژربرا مورد بررسی قرار داد که پوست چوب نتایج ضعیفی از نظر رشد نسبت به مخلوط پیت و پرلیت(۹:۱) داد و ترکیب پیت و پرلیت اثر معنی‌داری روی وزن تر و خشک و کیفیت گل ژربرا داشته است.
گارتنر و همکاران[۵۴](۱۹۷۱) پوست درختان پهن برگ را جایگزین پیت کردند و دریافتند که انواعی از مخلوط‌‌های پوست درخت می‌تواند به طور رضایت بخشی با مخلوط‌های استاندارد خاک، پیت و پرلیت برابری نماید.
ژو و همکاران(۲۰۰۸) با بررسی تأثیر فضولات کرم ابریشم روی سبزیجات برگی و کاهو مشاهده کردند که استفاده از این کمپوست میزان عملکرد محصول نسبت به روشهای سنتی را افزایش داده است. همچنین میزان جذب ماکرو المنتها NPK با استفاده از کمپوست فضولات کرم ابریشم افزایش یافت.
هینکند و پارما(۲۰۱۰) با بررسی اثر کمپوست فضولات کرم ابریشم روی جذب عناصر غذایی، عملکرد و معدنی شدن نیتروژن را در لوبیای فرانسوی بیان کردند که بیشترین میزان عملکرد و جذب مواد غذایی با کاربرد ۵۰% کمپوست کرم ابریشم همراه با ۵۰% کمپوست کود گاوی بوده است.
ماگتی و همکاران(۲۰۰۳) با بررسی کمپوست ضایعات گیاهان روغنی و گاوداریها همراه با ضایعات پوست برنج گزارش کردند که استفاده از پوست برنج همراه با کمپوست ضایعات باعث افزایش میزان تنفس، نیتروژن و کربن کل شده ولی میزان فشردگی ذرات را کاهش داد.
حاتم‌زاده و همکاران(۱۳۸۳) با بررسی تأثیر کمپوست پوست درختان و ضایعات چای و برنج روی گیاه زینتی دیفن باخیا گزارش کردند که بیشترین میزان رشد در بستر’پوست درخت ۴ + ضایعات چای ۱ و پوست درخت ۲ + ضایعات چای ۱ و کمترین آن درمخلوط ضایعات چای ۴ + پوست برنج ۱ و پوست درخت ۴ + پرلیت ۱ بدست آمد. در تیمار با مخلوط پوست درخت ۲ + ضایعات چای ۱ ضایعات چای ضمن کاهش نسبت C/N در پوست درخت مشکلی نیز از نظر شوری برای گیاه ایجاد نکرد اما در تیمار پوست درخت ۴ + پرلیت ۱ به علت بالا بودن نسبت C/N، گیاهان بسیار ضعیف ماندند.
۲-۱۲-گیاه محک سینگونیوم
۲-۱۲-۱- گیاهشناسی
سینگونیوم با نام علمیL. Syngonium podophyllum از خانواده آراسه، بومی آمریکای مرکزی و نواحی گرم و مرطوب است. برگهای آن زمانی که جوان است حالت نوک پیکان دارند و روی ساقه قرار می‌گیرند. زمانی که گیاه شروع به رشد کرده و به مرحله بلوغ رسیده ساقه‌های آن حالت رونده پیدا می‌کنند و برگهای آن توسعه پیدا کرده و شکل آن شبیه لاله گوش خواهد شد. واریته‌های مختلفی از آن دارای رنگهای متنوعی هستند و از رنگ سبز تیره تا انواع سبز روشن، زرد با رگه‌‌های از رنگ نقره‌ای‌ سفید متغیر است. ریشه‌های آن همگام با رشد گیاه بزرگ می‌شوند اما رشد گل‌های آن در مکانهای آپارتمانی رشد کمتری دارند. تقسیم‌بندی گونه سینگونیوم بر اساس رنگ برگها و همچنین مرحله رشدی قبل از بلوغ و بعد از بلوغ انجام می‌گیرد(چیس و پول[۵۵]، ۱۹۸۷). گونه های این جنس را به چهار بخش براساس جوانی، قبل از مرحله بالاروندگی، قبل از بلوغ و هنگام بلوغ قسمت‌های رویشی تقسیم بندی کردند. دو گونه مهم podophyllum و auritum متعلق به جنس سینگونیوم می‌باشد. بزرگترین و بیشترین بخش تغییرات در این گونه، در زمان بلوغ پهنک برگها به طور قابل توجهی تقسیم شده اما قبل از مرحله بلوغ برگها ساده و سه گوش نوک تیز می‌باشند. در گونه‌های Oblongatum و Cordatum در همه آنها در تمام مراحل رویشی از نونهالی تا مرحله بلوغ برگ‌ها حالت ساده دارند(پول و همکاران، ۱۹۸۱).
جنس پودوفیلوم بیشترین جمعیت این گونه را به خود اختصاص داده است و منطقه رویشی آن از مکزیک تا برزیل گسترش یافته است. تغییرات مورفولوژیکی در این جنس بسیار زیاد است(پول و همکاران، ۱۹۸۱). سینگونیوم بسیار به فیلودندرون شباهت دارد.
۲-۱۲-۲- شرایط آب و هوایی و رشد
سینگونیوم برای رشد خود نیاز به آب و هوای گرم و مرطوب با حداقل دمای ۱۵ درجه سانتیگراد دارد. تغییرات دمایی و خشکی باعث زرد شدگی و از بین رفتن برگهای گیاه می‌شود. بهترین شرایط نوری از نور متوسط تا نور با شدت بالا برای گیاهان برگ ساده و غیر رنگی است که می‌توانند شرایط سایه را تحمل کنند. برگهای گونه هایی که از حالت چند رنگی به سبز کامل رسیده اند میزان نور آنها کم بوده است. نور مستقیم می‌تواند باعث سفید شدن و یا سوختگی در برگها شود(چیس و پول، ۱۹۸۷).
بستر رشدی سینگونیوم باید در حالت مرطوب باقی بماند اما در طول تابستان نباید بیش از حد مرطوب باشد. به طور نسبی در فصل سرما و زمان خواب، بستر گیاه باید خشک باشد.
مقاوم به هوای خشک است اما در فصل گرم باید بوسیله سیستم مه پاش رطوبت آن تأمین شود تا مانع زرد شدگی برگهای آن شود. به طور نسبی نسبت به آفات مقاوم است و نوعی کنه[۵۶] و پروانه سبز برخی مواقع باعث خسارت به برگهای آن می‌شود(پول و همکاران، ۱۹۸۱).
۲-۱۳- اهمیت گیاهان زینتی
در بین گیاهان آپارتمانی، برگ زینتی‌ها جایگاه ویژه‌ای را در تزئین آپارتمان‌ها دارند. این گیاهان عمدتاً بومی نواحی گرمسیری و نیمه‌گرمسیری هستند که در این بین خانواده آراسه[۵۷] بیشترین کاربرد را جهت تزئین آپارتمان‌ها دارند(چن و همکاران، ۲۰۰۲). طبق آمار سازمان کشاورزی آمریکا، ارزش تولید گیاهان برگ زینتی در آمریکا از ۱۳ میلیون دلار در سال ۱۹۴۹ به ۵۷۴ میلیون دلار در سال ۲۰۰۰ رسیده ‌است که این مؤید پیشرفت صنعت تولید گیاهان برگ زینتی در مدت ۵۰ سال اخیر است(پول و همکاران، ۱۹۸۱). کل سطح زیر کشت گل و گیاهان زینتی در فضای باز و گلخانه در دنیا بالغ بر ۳۶۰ هزار هکتار اعلام شده است و ارزش محصولات آن در جهان ۱۱۰ میلیارد دلار برآورد می‌شود. ضمناً ارزش این محصولات در بازارهای خرده‌فروشی و گل‌فروشی‌ها حداقل ۲۰۳ برابر افزایش می‌یابد(ناشناس، ۱۳۸۵).
ایران در سال‌های قبل از ۱۳۵۷، یکی از بزرگترین وارد کنندگان گل وگیاهان زینتی بود، اما امروزه به یک صادر کننده گل ارتقاء یافته که نمونه آن را می‌توان به صادرات گلهای مریم، گلایل، سوسن و غیره اشاره کرد. اما آنچه مهم است ایران از نظر تولید در جایگاه هفدهم ولی از نظر صادرات در جایگاه ۱۰۷کشور قرار دارد. بی‌شک برای ورود به چنین بازارهایی، لزوم رعایت استانداردهای کیفی مورد قبول بازار جهانی از اهمیت خاصی برخوردار است. امروزه برای بدست آوردن جایگاه مناسب در بازارهای دنیا، باید محصولی عالی و قابل رقابت با سایر کشورها تولید نمود. تولید این چنین محصولاتی تلاش بی‌وقفه‌ای را از زمان کاشت تا رساندن محصول به دست مشتری می‌طلبد(بشیر اعظمی، ۱۳۷۵). براساس آمار معاونت امور باغبانی وزارت جهاد کشاورزی، سطح کل زیرکشت گل و گیاهان زینتی در ایران در سال۱۳۸۰ معادل ۳۷۸۸۶۰۹۱ مترمربع بوده است که از این میزان ۳۰۸۷۲۰ متر مربع مربوط به گیاهان آپارتمانی بوده است(ناشناس، ۱۳۸۰). آمار دفتر گل و گیاهان زینتی دارویی جهاد کشاورزی تولید گل گلدانی ایران در سال ۱۳۸۹ را معادل ۳۱۱۲۹۰۴۹ که از این میزان ۶۲۸۰۵۰ مربوط به استان گیلان بوده است(ناشناس، ۱۳۸۹).
فصل سوم:
مواد و روشها
۳- مواد و روشها
در این آزمایش مخلوط‌‌های مختلف بستر حاصل از کمپوست فضولات کرم ابریشم، ضایعات چای، پوست برنج، پرلیت و کوکوپیت که به نسبت‌های مختلف با هم مخلوط شده بودند، برای پرورش گیاه زینتی سینگونیوم پودوفیلوم[۵۸] و اختصاصاً اثر کمپوست فضولات کرم ابریشم در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ۲۴ تیمار در ۳ تکرار در یکی از گلخانه‌های ایستگاه تحقیقات گل و گیاهان زینتی لاهیجان مورد بررسی انجام گرفت. شاخص‌های رشد که در این آزمایش مورد بررسی قرار گرفتند عبارت بودند از: تعداد برگ، ارتفاع گیاه، تعداد شاخه‌های جانبی، طول و عرض برگ، شاخص سطح برگ، شاخص کلروفیل برگ، وزن تر و خشک اندام هوایی.
۳-۱- تهیه گیاه
قلمه‌های گیاه سینگونیوم از گلخانه ایستگاه تحقیقات گل و گیاهان زینتی لاهیجان در آذر ماه سال ۱۳۹۰ تهیه شد. سعی شد که قلمه‌ها یک اندازه گرفته شود هر قلمه دارای یک جوانه بود که در گلدان‌های نشایی کشت شدند، گلدان‌ها به گلخانه انتقال داده شد و جهت تأمین رطوبت و درجه حرارت روی آن‌ها با پلاستیک پوشانده شد.
 
۳-۲- زمان اجرای طرح
این آزمایش از تاریخ ۱۲/۴/۹۰ شروع و تا پایان بهمن ماه ۹۱ به طول انجامید.
۳-۳- تهیه و آماده سازی بسترهای کشت
در این آزمایش کمپوست تهیه شده از فضولات کرم ابریشم در ایستگاه تحقیقات گل و گیاهان زینتی لاهیجان با تأکید بر ضایعات کشاورزی منطقه گیلان برای یافتن اثر بخشی این ضایعات در بهترین بستر کشت برای پرورش گیاهان زینتی از جمله سینگونیوم پودوفیلوم مورد استفاده قرار گرفت.
۳-۳-۱- کمپوست فضولات کرم ابریشم
فضولات کرم ابریشم از مزرعه پرورش کرم ابریشم پرنیان واقع در صومعه سرا استان گیلان جمع آوری شد و پس از انتقال به ایستگاه گل و گیاهان زینتی لاهیجان اقدام به تهیه کمپوست از آن شد. مخلوط فوق پس از آنکه کاملاً خیسانده شد در جعبه‌های چوبی به اندازه ۵/۲ مترمکعبی ریخته شد و کمی فشرده شدند تا اینکه ذرات به خوبی در تماس با هم باشند.
اندازه گیری درجه حرارت :
درجه حرارت هفته‌ای یکبار اندازه گیری شد و دماسنج الکلی توسط چوبی به مرکز کمپوست هدایت گردید و پس از چند دقیقه قرائت می‌شد، جهت جلوگیری از ریزش باران در کپه کمپوست، روی جعبه‌ها پلاستیک کشیده شد. عمل اندازه گیری درجه حرارت ۳ ماه ادامه یافت. بیشترین درجه حرارت بعداز ۳۳ روز از شروع تهیه کمپوست ۷۵ درجه سانتیگراد و کمترین درجه حرارت ۲۱ درجه سانتیگراد بود که در پایان مراحل کمپوست مشاهده گردید.
تنظیم رطوبت:
وقتی یک مشت از کمپوست از داخل جعبه برداشت گردد و در اثر فشردن لای انگشتان آبی جمع نشود نشانه کمبود رطوبت و در صورتی که آب از لای انگشتان چکه کند نشانه زیادی رطوبت است(پاداشت دهکایی، ۱۳۷۷). بر این اساس هر زمان کمبود رطوبت احساس شد آبپاشی کپه کمپوست موجود در جعبه انجام گردید.
بهم زدن و اکسیژن دهی:
فضولات کرم ابریشم در ابتدای مراحل کمپوست دارای بوی نامطبوع بود و جهت تأمین اکسیژن لازم برای فعالیت باکتری‌ها و فرآیند هوازی کمپوست شدن عمل زیرو رو کردن کپه کمپوست هر هفته یکبار صورت می‌گرفت.
 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

Share