روانشناسی در مورد : آموزش عالی و تحرک اجتماعی

روانشناسی در مورد : آموزش عالی و تحرک اجتماعی

فرزندان خیلی از زمین داران خرده پا به دلیل گرایش این طبقه به طرف سوادآموزی و اخذ مدرک تحصیلی دبیرستانی و دانشگاهی، به کارای اداری روی می بیارن و قشر کارمند شهری رو تشکیل میدن. افزایش تعداد دانشگاه ها در سالهای گذشته هم به تغییر در ترکیب ساختی طبقۀ میونه در شهر و داهات دامن زده. طبقه دیگری هم که به عنوان طبقه میونه شناخته شده، همون طبقه خبرگانه که شاخص طبقه ای اونا براساس مهارت های فنی و استعدادهای حرفه ای در بازار کار مشخص می شه. وجود این طبقه مدیون گسترش مراکز علمی و تحصیلی عالی و آموزش و پرورش رسمی در ایرانه (دهنوی، ۱۳۸۳: ۹۸).

در جهان مدرن امروز، علاوه بر پیشرفت و گسترش آموزش عالی، به دست آوردن مدارک دانشگاهی به عنوان یه عامل جنب و جوش صعودی در ساختار طبقاتی شناخته می شه.

اخذ مدارک تحصیلی بالا احتمال حرکت از طبقه اجتماعی پایین تر به طبقه اجتماعی بالاتر رو افزایش می دهد و به اینجور حرکت اجتماعی حق داشتن می بخشه (لیپیست و بقیه، ١٣٨١: ۱۴۲).

هورتن جامعه شناس آمریکایی عوامل جنب و جوش اجتماعی رو در دو دسته ساختی (ترکیب شغلی، اختلاف در باروری، ساخت اقتصادی، پشتیبانی از جنب و جوش  و رفع مشکلات اون) و فردی (اختلاف در مهارت ها و توانایی ها، آموزش، عادات حرفه ای و چگونگی کار، فدا کردن منافع آنی، شانس) تقسیم بندی کرده. (محسنی، ۱۳۷۶: ۲۰۴) معمولاً جنب و جوش شغلی رو به عنوان یکی از شاخص های مهم جنب و جوش اجتماعی در نظر می گیرند. (همون منبع، ۲۰۲) جنب و جوش صعودی در نردبون شغلی خیلی زیادً به وسیله سه عامل زیر تحت اثر قرار می گیرد: اندازه تحصیلات، وجود اولین شغل و شغل پدر. (آذرمساواتی،۱۳۸۱: ۱۵۳-۱۵۲).         پیشینۀ خانوادگی به خصوص شرایط اقتصادی- اجتماعی هم از عوامل مؤثر بر پیشرفت تحصیلی به حساب میاد، که خود شرایط جنب و جوش اجتماعی فرد رو افزایش می دهد. تحقیقات جور واجور نشون می دهد که هرچه اندازه تحصیلات بزرگسالان بالاتر باشه و هروقت بزرگسالان به مطالعه علاقه نشون بدن و درباره آینده فرزندان خود نگران باشن، اندازه موفقیت فرزندان این خونواده در امور درسی بالاتر میشه و اگر برخلاف اون باشه یا خونواده از نظر تعداد اعضا گسترده تر باشه، احتمال موفقیت فرزندان پایین میاد (پیکرنیک، ١٣۵۴).

اقتصاد

 

یکی از شرایط اصلی ورود به دانشگاه در جامعۀ ما، کسب رتبه بالا در آزمون سراسریه. به خاطر همین، خونواده ها برحسب موقعیت تحصیلی، شغلی و سرمایه ها و منابعی که در اختیار دارن سرمایه گذاری های متفاوتی در آموزش فرزندان خود می کنن، چون خونواده ها آیندۀ بچه هاشون رو در دانش اندوزی و علم می دانند و جنب و جوش و ارتقای پایگاه اجتماعی شون رو در اون جستجو می کنن. با کسب مدارک دانشگاهی به وسیله یه جوون، واسه ایشون محتمل تره که به شغلی مناسب دست پیدا کنه که یه شخص بدون مدرک. بنابر این سرمایه گذاری خونواده ها در آموزش عالی و کسب مدارک دانشگاهی در سطوح بالای اون، می تونه به جنب و جوش اجتماعی اونا در آینده کمک زیادی بکنه.

از جمله عوامل مؤثری که منتهی به پیشرفت تحصیلی جوانان می شه، و زمینۀ ورود اونا به آموزش عالی رو جفت و جور می کنه، می توان به پیشینۀ خانوادگی، اندازه تحصیلات و نوع شغل والدین و هم اینکه وضعیت اقتصادی خونواده اونا اشاره کرد. بیشتر جوانان مخصوصا کسائی که در طبقات اجتماعی پایین زندگی می کنن، به دنبال این هستن که به کمک ورود به دانشگاه و اخذ مدرک دانشگاهی از نظر شغلی و منزلت اجتماعی در جامعه جایگاه جدید و مناسبی پیدا کنن.

اقتصادی

در مطالعۀ دهنوی (۱۳۸۳)، توجه می شه که درصد داوطلبان شرکت کننده و قبول شده از نسل اقتصادی و اجتماعی پایین و متوسط، چه از نظر تعداد کل اونا و چه به نسبت جنسیت (زن و مرد) افزایش زیادی پیدا کرده، اما اندازه پذیرفته شدگان از طبقه اجتماعی و اقتصادی بالا، به نسبت شرکت کنندگان اون طبقه و هم به نسبت طبقات اجتماعی و اقتصادی متوسط و پایین، نسبت بالایی داره. پس، داوطلبان قبول شده از طبقه اجتماعی و اقتصادی بالا در مقایسه با داوطلبان طبقه اجتماعی و اقتصادی پایین بهره بیشتری از ورود به آموزش عالی و هم آموزش رایگان می برند. از طرفی، درصد شرکت کنندگان و پذیرفته شدگان زن در هر کدوم از طبقات اجتماعی و اقتصادی بیشتر از درصد شرکت کنندگان و پذیرفته شدگان مرده. این شاخص هم به عنوان عامل جنب و جوش اجتماعی در روند قشربندی اجتماعی اهمیت پیدا می کنه. اما این نسبت اگه بخوایم مقایسه کنیم بین طبقات سه گانه مفروض در طبقه اجتماعی بالا درصد بیشتری رو نشون می دهد (دهنوی ۱۳۸۳: ۱۱۷).

امروزه تحصیلات دانشگاهی و آموزش عالی، به عنوان حقوق اجتماعی در جامعۀ ما شناخته می شه و تموم کسائی که توانایی دانش اندوزی در این نظام رو داشته باشن بدون هیچ گونه مانعی می تونن در اون به رقابت بپردازند و واسه پیشبرد اهداف آینده خود ازش استفاده کنن. وظیفۀ آموزش عالی اینه که با ارائۀ آموزش های لازم، شرایط انتقال و ارتقای جایگاه اجتماعی طبقات محروم رو جفت و جور سازه.

بستن منو