روانشناسی در مورد اعتیاد و موج سوم رفتار درمانی

روانشناسی در مورد اعتیاد و موج سوم رفتار درمانی

براساس گفتۀ برزلین و همکاران (۲۰۰۲)، در درمانای شناختی رفتاری، تغییر در پردازشای توجه و حافظه که شامل سه روش هدف دار دوری از محرکای برانگیزانندۀ مصرف مواد[۱] (مانند افراد، جاها، وسایل)، روش های هدف دار رفتاری فعال[۲] ( مانند مهارتای ارتباطی، مهارت حل مسئله که منتهی به بالا رفتن اعتماد به نفس در موقعیتای پرخطر می شه)، و باز سازی شناختی[۳] (مانند بحث منطقی واسه افکار به درد نخور که عکس العملای عاطفی رو در موقعیتای پرخطر تنظیم می کنه) باعث جلوگیری از برگشت مصرف مواد می شن.

اعتماد به نفس

ثابت شده که درمان شناختی رفتاری سنتی به طور کامل در جلوگیری از برگشت مصرف مواد مؤثر نیس. برزلین و همکاران (۲۰۰۲) می گن که دلیلی که به چه دلیل درمان شناختی رفتاری سنتی بطور کامل در جلوگیری از برگشت مصرف مواد مؤثر نیس اینه که این درمان به شکل اصلی روی روش های هدف دار کنترل رفتار و شناخت تکیه می کنه، استراتژیایی که ممکنه در موقعیتای پر خطر که مراجع کنترل کمتری داره، مؤثر نباشه. اسموت و همکاران (۲۰۱۰) در مطالعه ای با قرار دادن ۱۰۴ نفر از افراد سوء مصرف کنندۀ مواد در دو گروه درمان شناختی- رفتاری و درمان بر اساس پذیرش و تعهد[۴] نشون دادن که اندازه موندن افراد در درمانای روان شناختی شدیداً رقابت برانگیزه، در حدود یه سوم افراد ریزش داشتن و تنها ۲۱ درصد در درمان شناختی- رفتاری در تموم ۱۲ جلسۀ درمان حاضر شدن، با این وجود، اثر این دو درمان بر مصرف آمفتامین و آرامش آسیبای روان شناختی اون با معنی بوده.

در جواب به به درد نخوری نسبی درمانای شناختی رفتاری منجمله مدل درمانی ماتریکس در جلوگیری از مصرف و برگشت مصرف مواد منجمله مت آمفتامین، درمانای جدیدی از ترکیب ذهن آگاهی و عناصر درمانای شناختی رفتاری ایجاد شدن. بنا به گفتۀ ایروین[۵] و همکاران (۱۹۹۹)، ممکنه ترکیبی از عناصر درمانای به درد بخور، اثرات درمانی «جلوگیری از برگشت مصرف»  رو زیاد کنن. برزلین و همکاران (۲۰۰۲) شباهت و فرق بین شناخت درمانی رفتاری ((CBT[6] و ذهن آگاهی رو این جوری میگن:

شباهت مهم بین CBT و ذهن آگاهی، نقش مشاهدۀ افکار، رفتار و خلقه و یه اختلاف اساسی بین ایندو کاربرد روش های هدف دار رفتاری فعاله، بدین صورت که به جای تغییر محرکای برانگیزانندۀ مصرف مواد، اونا رو به خصوص عاطفۀ منفی تحمل می کنیم که در واقع یه جور حساسیت زدایی مخفی[۷] است. در بازسازی شناختی هم، راه و روش ذهن آگاهانه به دنبال تغییر رابطه فرد با فکره تا تغییر خود فکر (مثلا به فکر فقط به عنوان فکر نگاه می کنیم). بر خلاف CBT که به دنبال تغییر فرکانس و شدت هیجانات و شناختا هستش، مداخلات ذهن آگاهی در تلاش هستن تا ارتباطاتی رو که یه فرد با این هیجانات و شناختا داره عوض کنه. در واقع، هدف CBT در جلوگیری از برگشت مصرف مواد، تغییر دادن ارتباطات شرطی از راه تغییر در توجه و فرایندهای حافظه که در رابطه با کاربرد مواده، هستش. در  صورتی که تلاش واسه دوری از محرکای برانگیزانندۀ مصرف مواد مصرف مواد و حالتای خلقی مربوط به اون (که باعث تحریک فرد واسه مصرف مواد می شه) منتهی به ابقاء رابطه بین محرکای برانگیزانندۀ مصرف مواد و کاربرد مواد می شه، در واقع روند شرطی زدایی که هدف CBTه صورت قبول نمی کنه. در جلوگیری از برگشت مصرف مواد، توانایی حفظ/ برخورد همراه با قبول در رویارویی با محرکای برانگیزانندۀ مصرف مواد، مانند عاطفۀ منفی لازمۀ پدیدۀ روند شرطی زداییه، همون فرایندی که تو ذهن آگاهی شکل میگیره. (ص ۲۹۰)

در موج سوم روان درمانیا (ترکیب ذهن آگاهی و عناصر درمانای شناختی رفتاری) که به روان درمانیای پست مدرن معروف هستن، عقیده بر اینه که شناختا و هیجانات رو باید در بافت مفهومی پدیده ها در نظر گرفت. به خاطر همین، به جای رویکردهایی مانند درمان شناختی- رفتاری که شناختا و باورهای به درد نخور رو اصلاح کرده تا هیجانات و رفتارها اصلاح شه، اینجا به مریض آموزش داده می شه که در قدم اول هیجانات خود رو قبول کنه و با زندگی در «اینجا و حالا» از انعطاف پذیری روان شناختی بیشتری بهره مند شه. در زیر مهمترین این درمانا که در درمان اعتیاد هم به کار می رن توضیح داده می شن.

اعتیاد

 

 

 

 

۲-۲-۸-۱ شناخت درمانی بر پایۀ ذهن آگاهی (MBCT)

«شناخت درمانی بر پایۀ ذهن آگاهی»[۸]، به وسیلۀ تیزدیل ایجاد شده و برگرفته از مدل «زیر سیستمای شناختی در تبادلات»[۹] بارنارد و تیزدیل[۱۰] در سال ۱۹۹۱ه (مانیکاواسکار[۱۱] و همکاران، ۲۰۱۱). این درمان در اصل واسه افسردگی ایجاد شد، اما واسه جلوگیری از برگشت مصرف مواد مخدر هم استفاده می شه. دباغی و همکاران (۱۳۸۶) نشون دادن که شناخت درمانی بر پایۀ ذهن آگاهی می تونه در کم شدن اندازه برگشت، افزایش اطاعت درمانی، و اندازه ابقاء در درمان مؤثر باشه. تحقیقات دیگه از اثرات «شناخت درمانی بر پایۀ ذهن آگاهی» بر آدمایی که سه یا بیشتر از سه دوره افسردگی داشتن ۵۰% کاهش برگشت رو نشون داده (مانیکاواسگار و همکاران، ۲۰۱۱).

افسردگی

 

۲-۲-۸-۲  رفتاردرمانی جنگی(DBT)  

کاربرد درمان بر پایۀ ذهن آگاهی در «رفتاردرمانی جنگی»[۱۲] هم راه پیدا کرده، (دیمف[۱۳] و همکاران، ۲۰۰۰) می گن که امروزه این درمان همراه با کاربرد روش درمانی ذهن آگاهی که واسه مشکل شخصیت مرزی[۱۴] به کار میره، در سوء مصرف مواد هم استفاده میشن. «رفتار درمانی جنگی»، مشکل هیجانی رو هستۀ اصلی تکانشگریای خطرناک مثل سوء مصرف مواد در مشکل شخصیت مرزی می دونه و ساختار اصلی تغییر در این درمان هدف قرار دادن رشد تنظیم هیجانیه (آکسلراد و همکاران، ۲۰۱۱). اسکور[۱۵] (۲۰۰۳، به نقل از چمبرز و همکاران، ۲۰۰۹) بیان می داره که  هیجان تنظیم شده بدست اومده از درمان «رفتاردرمانی جنگی» فرد رو در پنجره ای از تحمل[۱۶] یعنی بین تحریک پایین/ بالا[۱۷] نگه می داره، جایی که کارکرد اجتماعی مناسب و درگیری با هدف ممکن می شه. بنا به گفتۀ برزلین و همکاران (۲۰۰۲)، «رفتاردرمانی جنگی» بر اصل تئوری زیستی- اجتماعی[۱۸] استواره و میگه که رفتار به درد نخور پس آیند مشکل در تنظیم هیجانیه، افراد دچار مشکل شخصیت مرزی باید استراتژیهای انطباقی بیشتری رو بیاموزند تا قادر به تنظیم عکس العملای خود و هم اینکه تنظیم شدت و طول پاسخای هیجانی خود شن.

 

۲-۲-۸-۳ درمان قبول و تعهد (ACT)

 

عنصر ذهن آگاهی هستۀ اصلی درمانی در «درمان قبول و تعهد»[۱۹] هستش، (آپل و کیم-آپل، ۲۰۰۹) می گن که این درمان شاخه ای از درمان شناختی رفتاریه که روش های هدف دار ذهن آگاهی و قبول رو همراه با روش های هدف دار تغییر رفتار به کار می بره تا برابری روانی رو در بیماران زیاد کنه. در سه درمان توضیح داده شده، دیدگاه مشترک اینه که آگاهی و قبول عاطفۀ منفی (عنصر اساسی تو ذهن اگاهی) می تونه یه روش هدف دار به درد بخور واسه کاهش آسیب پذیریایی مانند مشکل شخصیت مرزی و افسردگی و سوء مصرف مواد شه (برزلین و همکاران، ۲۰۰۲).

 

[۱]- Avoid Triggers

[۲]- Active Behavioral Strategies

[۳]- Cognitive Restructuring

[۴]- Acceptance and Commitment

[۵]-Irvin

[۶]- Cognitive-Behavior Therapy

[۷]- Covert Decensitization

[۸]- Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)

[۹]- Interacting Cognitive Subsystems (ICS)

[۱۰]- Barnard and Teasdale

[۱۱]-Manicavasgar

[۱۲]- Dialectical Behavior Therapy (DBT)

[۱۳]-Dimeff

[۱۴]- Borderline Personality Disorders (BPD)

[۱۵]-Schore

[۱۶]- window of Tolerance

[۱۷]- Hypo/Hyper Arousal

[۱۸]- Biosocial

[۱۹]- Acceptance and commitment Therapy (ACT)

بستن منو