مدل پیشگیری از بازگشت بر پایۀ ذهن آگاهی (MBRP)

مدل پیشگیری از بازگشت بر پایۀ ذهن آگاهی (MBRP)

این درمان طوری طراحی شده که مستقیماً خلق منفی، ولع مصرف، و نقش اونا در روند برگشت رو هدف بذاره. با اینکه مدت زمان زیادی از ایجاد این روش درمانی نمیگذره اما در عمل سودمندی و مفید بودن خود رو به اثبات رسونده. بوئن و همکاران (۲۰۰۹) می گن که یافته های تحقیقشان  مدارکی مربوط به عملی بودن و مفید بودن این روش درمانی ارائه میده و پشتیبانی تجربی رو واسه این درمان به عنوان جانشین درمان استاندارد براساس ۱۲ قدم[۲] و یا دیگه برنامه های در رابطه که در درمان اعتیاد استفاده می شن، جفت و جور می آورد.

اعتیاد

 

 

۲-۲-۹-۲ خود- طرح درمانی الهی (۳-S)

درمان «سه اس»[۳] برگرفته از بودا و روان شناسا شناختی منتها با تأکید خاص بر تئوری که هر فرد، طرحی خاص واسه خود داره، هستش. بودا گذروندن ۸ جادۀ الهی رو واسه رسیدن به شادمانی لازم می دونه؛ این اصول پایه خود- طرح درمانی معنویه که با به کار گیری تکنیکای شناختی رفتاری زمینۀ تغییر در افراد آماده می شه (آوانتز و مارگولین[۴]، ۲۰۰۴). مارکوت[۵] (۲۰۰۳) بیان می داره که درمان «سه- اس» براساس خود- طرح درمانی شناختی[۶] است و هدفش کمک به بیماران واسه خلق، آزمایش، و دسترسی به خود- طرح الهی شناختی[۷] هستش که با مصرف مواد و رفتارای جنسی خطرزایی که خطر دچار شدن به ایدز رو بالا می بره در تضاده. مارکوت هم اینکه دریافت که این درمان منتهی به آسون کردن شیفت شناختی از فعال شدن عادات در رابطه به اعتیاد، به خود- طرح الهی شناختی و رفتارها و عقاید کاهندۀ آسیب و پاک باقی موندن از مواد می شه. در واقع علاقۀ در حال افزایش به ترکیب عقاید مذهبی و الهی افراد در درمانای جلوگیری از اعتیاد و دچار شدن به ایدز باعث توسعۀ درمان «سه- اس» شد (آوانتز و مارگولین، ۲۰۰۴).

 

تاریخچۀ موضوع

در زیر تاریخچۀ مختصری از متغیرهای مورد مطالعه در تحقیق آورده می شن.

 

 

 

 

۲-۲-۹  تاریخچۀ مواد مخدر منجمله شیشه

نژاد انسانی همیشه به دنبال چندین هدف در زندگی خود مثل خلاص شدن از درد، تسلط بر بقیه و مواردی مثل این بوده. در مورد خلاص شدن از درد، اون به ارزش موادی که اون رو از این درد و رنج می رهاندند فهمید. (برایسون و فراست[۸]، ۲۰۱۲) در کتاب خود در بارۀ تاریخچۀ مواد مخدر این جوری میگن:

اپیوم[۹] یا تریاک شایدً اولین ماده ای بوده که در سومر[۱۰] (قدیمیترین تمدن شناخته شده) در حدود ۵۰۰۰ سال قبل از میلاد مسیح به کار می رفته، سومریان این اجازه رو داشتن که اجناس زیاد که مطمئنا تریاک یکی از اونا بوده کشت و ذخیره کنن، این ماده نه فقط واسه درد بلکه واسه لذت و خواب هم به کار می رفته…. تریاک درزمان سالهای ۱۲۹۲ تا ۱۵۵۰ قبل از میلاد مسیح به مصر آورده شد، می گن که فراعنه اونا رو در باغای خود می کاشتند و این ماده در نقاشیای باستان به تصویر کشیده شده، کاربرد «پاپی»[۱۱] واسه کاهش رنج و فراموشی غما در ایلیاد و اودیسه هومر[۱۲] هم توضیح داده شده…. پزشکان یونان هم کاربرد این ماده رو در آثار خود توضیح دادن. (صص ۴-۳)

با گذشت زمان نوعای جورواجور مواد مخدر و با اثرات جدید روی کار اومدن. بنا به گفتۀ برایسون و فراست (۲۰۱۲)،  کم کم و با گذشت زمان پزشکان مخصوصا در ارتش به این نکته فهمیدن که انرژی و تحمل از ماده ای به نام کوکائین ایجاد می شه و از اون واسه خود و سربازان استفاده کردن، البته پزشکان دیگری هم بودن که با دسترسی عمومی آدما به این جوری مواد جنگیدن.

اشنایدر[۱۳] (۱۹۷۴، به نقل از کرینگ و همکاران، ترجمه شمسی پور، ۱۳۸۸)، در بارۀ تاریخچۀ تولید آمفتامینا اینجور میگه:

در دهۀ ۱۹۲۰، داروشناس آمریکایی چینی نسل به نام کو کیوئی چن[۱۴] در جستجوی درمانی واسه آسم، توصیف داروها رو در چین باستان مطالعه کرد. ایشون دریافت که از برگای یه درختچۀ بیابانی به نام ماهو آنگ[۱۵] (از خونواده افدرا) به عنوان دارویی موثر بارها تعریف شده. چِِن پس از تلاش منظم تونست الکالوئیدی به نام افدرین رو از این گیاه جدا کنه که واقعاً در درمان آسم بسیار موثر از آب درآمد. اما تکیه به این درختچه واسه گرفتن دارو خیلی ثمربخش به حساب نیومد، و به خاطر همین تلاشا واسه ساخت جانشین مصنوعی شروع شد. آمفتامینا نتیجۀ این تلاشا بود. اولین آمفتامین، یعنی بنزدرین[۱۶] در سال ۱۹۷۲ به طور مصنوعی ساخته شد و آمفتامینای دیگه مدت کوتاهی پس از اون ساخته شدن…. (ص ۳۹۴)

ترکیبات آمفتامین و از جمله متامفتامین از شکل های جور واجور جدید مواد مخدر هستن که به صورت جهانی و منجمله در ایران به مشکل بزرگی تبدیل شده. براساس گفتۀ کرینگ  و همکاران (۲۰۰۷، ترجمۀ شمسی پور، ۱۳۸۸)، «مت آمفتامین در شکل کریستالیِ شفاف خود، معمولاً «مت کریستالی» یا «یخ[۱۷] »  می گن که هَوَس اون بسیار شدیده و بیشتر چند سال پس از قطع مصرف اون ادامه پیدا میکنه» (ص ۳۹۶). بنا به گفتۀ سادوک و سادوک (ترجمه رضاعی، ۱۳۸۷)، «آمفتامینا در بریتانیا، استرالیا، آسیا، و چندین کشور اروپای غربی پس از حشیش و ماری جوونا عادی ترین داروی غیرمجاز هستن» (ص ۵۰۹). کاربرد متامفتامین مشکل رو به گسترش و زیادی در آمریکا هستش (آنجلینا و همکاران، ۲۰۰۰) و یا موسسه ملی راهکارهای کنترل مواد مخدر[۱۸] (۲۰۰۳) اعلام میکنه که کاربرد متامفتامین در آمریکا به صورت اپیدمی درآمده و الان مشکل برجسته در بین مواد مخدر دیگه س که بیشتر هم بر نواحی دهاتی و نیمه دهاتی اثر گذاشته. فارل و همکاران (۲۰۰۲)، در کتاب خود در مورد تاریخچۀ مت آمفتامین در نواحی آسیا این جوری میگن:

…. گذشته از ژاپن، امروزه در دیگه نواحی مثل چین، اندونزی، مالزی، فیلیپین، سینگاپور و تایلند هم مصرف مت آمفتامین به مشکل اجتماعی تبدیل شده…. در تایلند، مت آمفتامین اولین بار به صورت فرآوردۀ دارویی به نام «متدرین»[۱۹] در دسترس بوده که کم کم در بین رانندگان کامیون، کارگران کارخانه، و دیگه گروه های حرفه ای به نام «یاما»[۲۰] با نقش سر اسب روی قرص محبوب شد و در آخر منتهی به کنترلای حکومتی روی این ماده شد. (صص ۱۱-۱۰)

یکی از عوامل گسترش باور نکردنی مصرف مت آمفتامین در سطح جهانی سهولت ساخت اون هستش. براساس گفتۀ کرینگ و همکاران (ترجمه شمسی پور، ۱۳۸۸)، «وقتی مواد شیمیایی لازم واسه ساخت مت آمفتامین مانند افدرین خیلی راحت در دسترس بود، تصویب قوانینی مانند حکم سال ۱۹۹۶ در بارۀ کنترل مت آمفتامین باعث کاهش عرضۀ این ماده شد اما افدرین کاذب[۲۱]، مادۀ مشترک در خیلی از داروهای ضد احتقان بدون نسخه، جانشین اون شد که خیلی راحت در دسترس عمومه» (ص ۳۹۷).

شیمی

 

 

۲-۲-۱۰  تاریخچۀ ذهن آگاهی

معنی «ذهن آگاهی» از مذهب بودا با سنت ۲۵۰۰ ساله از هند شروع شده. کلمۀ «بودا» به معنی شخص بصیرت پیدا کرده یعنی اینکه رهایی رو تجربه کرده، بدون عمل کرده، و با تلاش خود به هدف پایانی رسیده (هارت[۲۲]، ۱۹۲۴، ترجمه گروه مترجمان، ۱۳۸۲). بودا در نزدیکی شهر بنارس[۲۳] در هند به دنیا اومد و در اول فقط پنج پیرو داشت ولی کم کم پیغام اون به سرزمینای زیادی گسترش یافت و الان مذهب بیشتر از ۶۰۰ میلیون نفر در دنیاس؛ تنها اسلحۀ اون عشق و محبت جهانی بود و به خاطر تعلیمات خاصش، پیغام اون به همه فرهنگا نفوذ و وارد جهان بافرهنگ شد (ترا[۲۴]،  ۲۰۰۸). از نظر تاریخی، ذهن آگاهی «قلب»[۲۵] مراقبۀ بوداییه که در سنت به وسیلۀ کلمۀ سانسکریت[۲۶] «دارما» یا «دامما»[۲۷] که به معنی قانون طبیعت یا قانون رهاییه، توضیح داده شده؛ در واقع بودا هیچ نوع مذهب، فلسفه، یا نظام اعتقادی رو آموزش نداده ولی تعالیمش رو دارما نامید (ویلیامز و کابات- زین[۲۸]، ۲۰۱۱). توانایی الهی «ذهن آگاهی» در آموزشای بودا «ویپاسانا» اسمشه، ویپاسانا راهی ساده و منطقی واسه رسیدن به آرامش راستین ذهن و یه زندگی خوشبخت و پرباره؛ این واژه از زبون باستانی «پالی»[۲۹] اقتباس شده و به معنی داشتن بصیرت و مشاهده هر چیز همونجوریکه واقعاً هست، هستش (هارت، ترجمه گروه مترجمان، ۱۳۸۲). با اینکه معنی «ذهن آگاهی» از مذهب بودا سرچشمه گرفته ولی این فوت وفن در دیگه مذاهب هم با عناوین دیگه س، مثلا از «مراقبه» در مسیحیت به عنوان «دعا» یاد شده و یا در اسلام به خصوص در صوفی از این معنی به عنوان «تفکر و تدبر» که به معنی تأمل در هستیه یاد شده. تیچ نات هان[۳۰] اولین فردی بوده که توجه غربیا رو به روش درمانی به وسیلۀ ذهن آگاهی جلب کرده (کابات- زین، ۱۹۹۰). روش ذهن باخبر شدن از ریشه خود که مذهبیه جدا شده و الان به صورت جداگونه از مذهب و فرهنگ آموزش داده می شه. مارتین (۱۹۹۷، به نقل از هیز و همکاران، ۲۰۰۴) بیان می داره که با اینکه ذهن باخبر شدن از آموزشای بودا اقتباس شده اما مضامینی از تئوریای شناختی، رفتاری، تجربی و روان جست و خیز رو در خود ترکیب کرده.

مسیحیت

 

[۱]- Mindfulness-Based Relapse Prevention (MBRP)

[۲]- ۱۲ Step-Based Program

[۳]- Spiritual Self-Schema Therapy (3-S)

[۴]-Avants and Margolin

[۵]-Marcotte

[۶]- Self-Schema Cognitive Theory

[۷]- Cognitive Spiritual Self-Schema

[۸]-Bryson and frost

[۹]-Opium

[۱۰]- Sumerian

[۱۱]- Poppy (Opium Plant with Red Flowers)

[۱۲]- Homer’s Iliad and Odyssey (An ancient Greek epic poem and the oldest works of western literature that is dated to the eighth century BC)

[۱۳]-Schneider

[۱۴]- Ku Kuei Chen

[۱۵]- Mahuang

[۱۶]- Benzedrine

[۱۷]-Ice

[۱۸]- ONDCP

[۱۹]- Methedrine

[۲۰]- Ya-ma (Horse Pill)

[۲۱]- Pseudo Ephedrine

[۲۲]-Hart

[۲۳]- Benares

[۲۴]-Thera

[۲۵]- Heart

[۲۶]- Sanskrit

[۲۷]- Dharma or Dhamma

[۲۸]-Williams and Kabat-Zinn

[۲۹]- Pali

[۳۰]- Thich Nhat Hanh

بستن منو